İnam Plüralizm Mərkəzi

Archive for September, 2010

ÜNVANLAR VƏ ƏLAQƏLƏR

---

YERLİ QHT-lər
BEYNƏLXALQ TƏŞKİLATLAR VƏ FONDLAR
XARİÇİ ÖLKƏ QHT-LƏRİ

YERLİ QHT-lər

ABŞ TƏHSİLLİ AZƏRBAYCAN MƏZUNLAR ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Fariz İsmayılov
Tel./Faks: 49731 10; (050) 375-9838
E-mail: fariz_l998@yahoo.com,zmammadov@yahoo.com
www.aaa.org.az
ADELPA- DEMOKRATİK LİDERLƏR ASSOSİYASİYASI
Ünvan: Vidadi kücəsi 38
Tel./Faks: 495 8281; (050) 328 4814
E-mail: adelpa@box.az
AKTAM – AZƏRBAYCANDAN KƏNARDA TƏHSİL ALMIŞ MÜTƏXƏSSİSLƏR TƏŞKİLATI
Əlaqə: Natiq Əhmədov
Ünvan: Baki, Zərdabi pros. 53a
Tel./Faks: (994 12) 33-55-08 (994 50) 314-17-41
E-mail: aktamngo@yahoo.com
“ANKOR” ANTİKORRUPSİYA MƏRKƏZİ
Əlaqə: Oqtay Həmidov
Ünvan: Baki, 1-ci Yasamal kücəsi, 3147-ci məhəllə, mənzil 31
TeL/Faks: (994 12) 32 03 00; (994 55) 778 84 41
E-mail: ancor@mail.az

http://members.spree.com/college/ancor

“ARAN” Humanitar Regional İnkişaf Birliyi
Əlaqə: Rauf Əliyev
Ünvan: Ə.Quliyev 144
Tel.:(994 12) 98 36 61
Faks:(994 12) 98 13 01
E-mail: aran@bakinter.net
“ARAZ” REGİONAL HUMANİTAR TƏDQİQATLAR MƏRKƏZİ
Əlaqə: Lütfəli Zeynallı
Ünvan: İmişli, Ramiz Əliyev küç., dalan 1, ev 6
Tel.: (254) 5-29-38
“AREAT” MÜASİR SOSİAL PROSESLƏRİN TƏDQİQATI MƏRKƏZİ
Əlaqə: Əli Abbasov, Yelena Qasımova
Ünvan: Bakı, Lermontov küç., 74/63
Tel: (994 12) 92-45-93, 94-83-62,
Faks: (994 12) 75-10-87
E-mail: areat@bak.net.az
AR İNSAN HÜQUQLARI ÜZRƏ MÜVƏKKİLİN (OMBUDSMANIN) APARATI
Əlaqə: Zemfira Məhərrəmli
Ünvan: Ü.Hacıbəyov 40
(Hökumət evi, II qapı)
Tel/Faks: (994 12) 49391 32; (994 50) 498 23 65
E-mail: ombudsman@ombadsman.gov.az
AQRO İNFORMASİYA MƏRKƏZİ
Əlaqə: Anar Səfərov
Ünvan: R.Rza 97/7
Tel/Faks: (994 12) 97-76-95; (994 50) 625-92-15
E-mail: aim_info@azeurotel.com
“AVAND” HUMANİTAR TƏŞKİLATI
Əlaqə: Yusif Husiyev
Ünvan: Sumqayıt, S.Vurğun küç. 104
Tel.:(994 164) 5-12-19,(994 50) 314-48-78
E-mail: avand_ngo@yahoo.com
AVROPANIN GƏNC AZƏRBAYCANLI DOSTLARI ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Asif İsmayılov
Ünvan: M.Əliyev 187
Tel./Faks: (994 12) 94 04 03
E-mail: ayafe_azerbaijan@yahoo.com; ayafe@azerin.com
www.geocities.com/ayafe
AZAD İSTEHLAKÇILAR BİRLİYl
Əlaqə: Əyyub Hüseynov
Ünvan: Bakı, 28 May küç., 18/25
Tel./Faks: (994 12) 983160
E-mail: eyub@consumer.baku.az
www.azerweb.com.cu
AZAD MÜƏLLİMLƏR BİRLİYİ
Əlaqə: Məlahət Mürşüdlü
Unvan: Bakı, Xan Şuşinski küç. 17
Tel.: (99412) 74 05 72, (99450) 322 30 42
E-mail: azeramb@yahoo.co.uk
azeramb@hotmail.com
www.minorities.aznet.org
AZAD YAZARLAR BİRLİYİ
Əlaqə: Rasim Qaraca
Ünvan: Zahid Xəlilov 66/89
Tel.: (994 50) 316 30 82
E-mail: azadyazarlar@mail.az
www.alatoran.org
“AZAD VƏ ƏDALƏTLİ SEÇKİLƏR UĞRUNDA”
Əlaqə: Məşvərs Şurası
Ünvan: İstiqlaliyyət küç. 43/16
Tel./Faks: (994 50) 497 78 42, 492 07 57
E-mail: assambly-baku@azeurotel.com
AZƏRBAYCAN DEMOKRATİYANIN İNKİŞAFI VƏ
İNSAN HAQLARINI MÜDAFİƏ FONDU
Əlaqə: Murad Sadəddinov
Ünvan: Ş. Əzizbəyov küç.148, mən.31
Tel.: (99412) 41 29 02
Faks: (99412) 33-02-61, 38 02 06
E-mail: rena2@artel.net.az
www.foundhr.narod.ru
AZƏRBAYCAN DEMOKRATİK TƏLƏBƏ GƏNCLƏR TƏŞKİLATI
Əlaqə: Asif Əsgərov
Əsas ofis: Ş.Əzizbəyov 175
Tel.:(994 12)95 13 23
Yeni Yasamal küc. 2, bina 2, mənzil 82
Tel.: (99412)34 46 44; (99455) 781 90 09, (99450) 222 9595
Faks: (99412) 99-71-25
E-mail: adsayo@yahoo.com
AZƏRBAYCAN DİN VƏ DEMOKRATİYA MƏRKƏZİ
Əlaqə: Nsriman Qasımoğlu
Ünvan: Xaqani küç., 33
Tel.: (994 12) 94-55-53; (850) 321 31 74
E-mail: ngasimoglu@yahoo.com; gnariman@box.az
www.reldem.org
AZƏRBAYCAN GƏNC HÜQUQŞÜNASLAR BİRLİYİ
Əlaqə: Nadir Adilov
Ünvan: M.tbrahimov 11/68
Tel./Faks: (99 412) 973247, 953162; (994 50)364 13 31
E-mail: aylu@azeronline.com;
www.aylu.info
AZƏRBAYCAN GENDER İNFORMASİYA MƏRKƏZİ
Ünvan: Ə.Ələkbərov 565/76
Tel./Faks: 433 54 41, 438 99 72
E-mail: info@gender-az.org; agic@azeronline.com
www.gender-az.org
AZƏRBAYCAN JURNALİSTLƏR KONFEDERASİYASI
Əlaqə: Azər Həsrət
Ünvan: Bakı, Xaqani küç. 33, II mərtəbə
Tel.: (994 50) 335 2795
Faks: (994 12) 93 22 61, 93 46 78
E-mail: hasret@cascfen.org
www.cascfen.org
www.ajkib.org
AZƏRBAYCAN İNTERNET FORUMU
Əlaqə: Osman Gündüz
Ünvan: Ələndiyev 5
Tel.: 492 44 44, (050) 311 7045
E-mail: multimedia@cit.az;
www.aif.az
AZƏRBAYCAN-HOLLANDİYA DOSTLUQ CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Əhməd Qəşəmoğlu
Ünvan: İ.Qutqaşenli 5/22
Tel/Faks: 4386330; (050) 311 1798
E-mail: qashamoglu@yahoo.com
AZƏRBAYCAN HÜQUQŞÜNASLAR ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Ənnağı Hacıbəyii
Ünvan: S.Rüstəm küç. 60/44, mən.30
Tel./Faks: (994 12) 40 60 40
E-mail: aha@azeurotel.com
www.aha.az
AZƏRBAYCAN İNSAN HÜQUQLARI FONDU
Əlaqə: Tural Kərimli
Unvan: Vidadi 38
Tel.: 495 8281; (050)316 1571
E-maiI: kerimlita@aznet.org
AZƏRBAYCAN TARlX MÜƏLLİMLƏRİ İCTİMAl BİRLİYİ
Əlaqə: Təvəkkül Əliyev
Tel./Faks: (99412) 40-04-07 ;(994 50) 357-12-45, 358-57-16
E-maiI: Eminmeh@rambler.ru

http://www.freehomepages.com/ahta

“AZƏRBAYCAN ZİYALILARI”
Əlaqə: Eldəniz Quliyev
Ünvan: S.Rəhimov 203
Tel.: (994 12) 41-30-82
Faks: (994 12) 40-04-79
E-mail: AZH@box.az
AZƏRBAYCAN LAYİHƏLƏRİN İDARƏEDİLMƏSf ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Natiq Zeynalov
Tel.:(994 12) 92 62 51
Faks:(994 12) 92 09 98
e-nıail: nz@azpma.net
AZƏRBAYCAN MÜHAFİZƏKAR GƏNCLƏR İCTlMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Ənnağı Məmmədli
Ünvan: Y.V.Çəmənzəminli 26/9
Tel.: (994 12) 41 25 96, (994 50) 319 92 28
e-mail: amgb-az@mail.com
AZƏRBAYCAN NAMlNƏ İCTİMAİ FORUM
Əlaqə: Eldar Namazov
Ünvan: S.Vurğun 17, Bakı, AZ 1000
Tel./Faks: (994 12) 93 84 03; (99450) 218 10 80
E-mail: eldar_namazov2004@yahoo.co.uk
AZƏRBAYCAN SAĞLAM İNKİŞAF İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqa: Anar Xəlilov
Ünvan: Gəncə pros. 53/19
Tel.: (994 12) 22 85 73, (994 50) 349 75 04
e-mail: anril@imail.ru
“AZƏRİ” İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Xoşqədəm Cəbrayıloğlu
Ünvan: S.Rəhimov 203
Tel.:(994 12)41 30 82
Faks: (994 12) 40 04 79
E-mail: azeri_birliyi@box.az
AZAD JURNALİSTLƏR BİRLİYİ
Əlaqə: Konül İsmayılova
Ünvan: Ə.Quliyev küç. 103, mən 2/3
Tel./Faks: (99412) 95 49 38
E-mail: k_ismailova@box.az ; konul@azjb.org
www.azjb.org
AZƏRBAYCAN TƏFƏKKÜR GƏNCLƏR ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Fəxrinur Hüseynli
Ünvan: Abşeron r-nu, Xırdalan qəs., 28-ci məh.,ev 7
Tel.:(994 12) 42-82-63
E-mail: h_faxrinuratga@yahoo.com

http://www.atga.iatp.az

AZƏRBAYCAN QADINLARININ SİYASİ MƏDƏNİYYƏT MƏRKƏZİ
Əlaqə: Mehriban Vəzir
Ünvan: Zahid Xəlilov 15/19
Tel.:(994 12) 438 43 62; (050) 3886397
E-mail: aqsmm_aze@yahoo.co.uk
AZƏRBAYCAN QIZIL AYPARA CƏMİYYƏTİ
Ünvan: S.Səfərov küç. 2
Əlaqə: Könül Məmmədova
Tel.: (99 412) 93-84-81
Faks: (99412) 93-15-78
E-mail: redcrescent@redcrescent.az

http://azredcrescent.aznet.org/

BEYNƏLXALQ AVRASİYA MƏTBUAT FONDU
Əlaqə: Umud Mirzəyev
Ünvan: M.Hüseyn küç.,1a
Tel./Faks:(99412)397697
E-mail: eurasiapress@azeurotel.com
BEYNƏLXALQ MƏTBUAT MƏRKƏZİ
Əlaqə: Cəfər Cəfərov
Ünvan: F.Əmirov küç., 1
Tel./Faks: (994 12) 98 35 73 (t./f); 93 29 75
E-mail: office@aipc.az, vugar@aipc.az
www.aipc.az
BEYNƏLXALQ İNSAN HÜQUQLARI CƏMİYYƏTİNİN
AZƏRBAYCAN MİLLİ QRUPU
Əlaqə: Səadət Bənənyarlı
Ünvan: Zərdabi küç. 45/24
Tel./Faks: (994 12) 38-43-21, 32-18-93
E-mail: ishr_az@yahoo.com
BORÇALI GƏNCLƏR İCTİMAİ BİRLİYİ
Ünvan: Xətai r-nu, Əbilov, 10/12
Əlaqə: Gəray Baytalov, Elşən Orucov
Tel.: (994 50) 349 70 20
E-mail: bgb@box.az, gvi@box.az
www.bgb.sayt.ws
D.ƏLlYEVA ADINA QADIN HÜQUQLARINI MÜDAFİƏ CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Novella Cəfəroğlu
Ünvan: II Mirzə Mənsur küç., 4/6
Tel./Faks: (99 412) 972108
E-mail: n_jafarova@azeri.com
DEMOKRATİK İSLAHATLAR UĞRUNDA CƏMİYYƏT (DİUC)
Əlaqə: Razi Nurullayev
Ünvan: Ü.Bünyatzadə 20/7
Tel.: (99412) 4361840;441 38 20 (99450) 3237024
E-maiI: diuc_sdr@azeronline.com;
sdreforms@hotmail.com
DEMOKRATIK MAARİFÇİLİK MƏRKƏZİ
Əlaqə: Azər Quluzadə
Ünvan: Cəlilabad, Ərdəbil küç, bina 9/45
Tel./Faks: (0114) 3-50-46,
Mobil: (0 50) 342-58-45
E-mail: azer_dmm@rambler.ru
DEMOKRATİK JURNALİSTLƏR LİQASI
Əlaqə: Yadigar Məmmədli
Ünvan: B.Sərdarov 3/57
Tel.: 492 7439, 4972416, (050) 310 1019
E-mail: liga@ctnet.az
DEMOKRATİYA VƏ İNSAN HÜQUQLARI KOMİTƏSİ
Əlaqa: Çingiz Qənizadə
Unvan: Əli bəy Hüseynzadə küç. 61
Tel./Faks: (99412) 97 30 69, 95 28 27
E-mail: ganizadehc@azerin.com; nizami.pressclub@azerin.com
DEMOKRATİK SEÇKİLƏRƏ YARDIM MƏRKƏZİ
Əlaqə: ƏIi Quliyev
Ünvan: Şamil Əzizbəyov küç. 211
Tel./Faks: (994 12) 41 43 60
E-mail: scde@azeri.com
www.scde-minicipality.aznet.org
DİNİ ARAŞDIRMALAR MƏRKƏZİ
Ünvan: D.Əliyeva küç., 194
Tel.: (+99412) 94 25 67
Faks: (+99412) 93 73 77
E-mail: office@crr-az.org; crr@azeriweb.com
DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ
Əlaqə: Əkbər Qoşah
Ünvan: Nərimanov r., Ə.Əliyev küç., 3
Layihə İnstitutu, IV mərtəbə, otaq 410
Tel./Faks: (99412) 66-34-24, (99450) 339-37-55
E-mail: akberl@box.az; akber_q@yahoo.com;
“EKOLEX” EKOLOJİ HÜQUQ MƏRKƏZİ
Ünvan: Cavad xan küç., 29a/99
Tel.: (994 12) 4741 19,68 3359, (994 50) 396 0506, 312 1439
E-mail: ecolex@azdata.net

http://ecolex.aznet.org

“ƏLİLLƏRİN BEYNƏLXALQ ƏMƏKDAŞLIĞI UĞRUNDA” CƏMlYYƏT
Əlaqə: Davud Rəhimov
Ünvan: İnşaatcılar pros. 581-9-3
Tel.:4978330, 4325125
(050) 324 9246
Faks:4978330
E-mail: ficdr@azintex.com
“ƏKİNÇİ” MƏTBUAT CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Təvəkkül Rufullazadə
Ünvan: N.Nərimanov pros. 197/199
Tel.:(994 12)38 50 81, 331018
(99450) 314 1638
Faks:(994 12) 331018
E-mail: tevekkul@azeronline.com
FAR-CENTRE MƏRKƏZİ
Əlaqə: R.Behbudov 3
Tel.:493 1438
E-mail: far@monitor.baku.az
“GƏLƏCƏYƏ KÖRPÜ” GƏNCLƏR İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Müşfiq Cəfərov
Unvan: Gəncə ş. M.Qaşqay küç. 16/3
Tel.: (994 22) 56-53-69,
E-mail: bf@azeronline.com,
bf_ganja@yahoo.com
“GƏLƏCƏK NAMİNƏ” İNFORMASİYA TEXNOLOGİYALARI TƏŞKİLATI
Ünvan: İstiqlaliyyət 6, otaq 138
Tei.: 492-78-70,
(050) 350 62 82
E-mail: office@gn-az.org
www.gn-az.org
GƏNC XANIMLAR BİRLİYİ
Əlaqə: Aygün Əlövsst qızı
Ünvan: Bakıxanov 31, blok 1, mən 3.
Tel.: 440 49 52, (050) 353 50 75
Faks: 44087 10
E-mail: aygun303@mail.com
GƏNCƏ JURNALİSTLƏR ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Nüşabə Məmmədova
Ünvan: Gəncə, inzibati bina, 375
Tel.: (22) 57 04 38
E-mail: womansocietytomris@yahoo.com
GƏNCLƏR ÜÇÜN TƏHSİL MƏRKƏZİ
Əlaqə: Vüsal Quliyev
Ünvan: 7-ci m/r, bina 9/25, mən. 22
Tel.: 461-54-67, 461-60-91
(050) 367-23-33
E-rnail: offıce_educenter@yahoo.com
Vusalmerkez@yahoo.com
www.gateway.az/ngo/ecy
GENDER ARAŞDIRMALARI MƏRKƏZİ
Əlaqə: Lidiya Rəsulova
Ünvan: İstiqlaliyyət küç.27
Tel.: (99412) 92-14-75
Faks: (994 12) 92-67-01
E-mail: gencent.wuaz@azeurotel.com
GENDER VƏ İNSAN HÜQUQUNU ARAŞDIRMA MƏRKƏZİ
Əlaqə: Rəna Mirzəyeva
Ünvan: H.Cavid pros., mən. 518, 15/10
Tel.: (994 12) 39 37 47, 39 34 61
“HAYAT” MİLLİ QEYRİ-HÖKUMƏT HUMANİTAR TƏŞKİLATI
Ünvan: Q.Quliyev küç. 8, mən. 40
Tel.: (994 12) 97 30 52
Faks:(994 12) 973053
E-mail: office@hayat.az, vusal@hayat.az
www.hayat.az
“HİMAYƏ” UŞAQ İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Mətanət Umudova
8-ci m/r, İ.Dadaşov 70 a, otaq 5.02
Tel.: (994 12) 62-86-64, 66-33-89; (99450) 316-96-94
E-mail: himaya@rambler.ru
HİMAYƏDAR HUMANİTAR TƏŞKİLATI
Əlaqə: Himayət Rizvanqızı
Ünvan: S.Tağızadə küç., 59
Tel./Faks: (994 12)99 22 75
E-mail: hht@azeuro.net
www.himayadar.org
HUMANİTAR ARAŞDIRMALAR CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Əvəz Həsənov
Ünvan: R.Rza 19/3
Tel.:4935125, 4938533, 4934996
E-mail: info@ngo-az.org; www.ngo-az.org
HÜQUQ MAARİFÇİLİYİ CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: İntiqam Əliyev
Ünvan: Ş.Əzizbəyov 199/7 (Giriş: Azadlıq pros. 47)
Tel.:(994 12) 9881 75; 98 94 80
Tel./Faks: (994 12) 980893
E-mail: legal@azeri.com
İQTİSADİ TƏDQİQATLAR MƏRKƏZİ
Əlaqə: Qubad İbadoğlu
Ünvan: M.Muxtarov 9/40a
Tel./faks: 492 2021,498 4431
Email: erc@azeurotel.com; Erc@erc-az.org; Gbayramov@erc-az.org
www.erc-az.org
“İNAM” PLÜRALİZM MƏRKƏZİ
Əlaqə: Vahid Qazi
Ünvan: M.Hüseyn küç., 79/35 (Bünyad Sərdarov 11/35)
Tel./Faks:(99412)4 920356
E-mail: merkez@inam.baku.az
Web: www.inamcfp.org
“İNTİBAH” DEMOKRATİYANIN DİRCƏLİŞİ FONDU
Əlaqə: Aydın Acalov
Ünvan: M.Rəfili 11/15
Tel./Faks: (99412) 41 2602
E-mail: ah@azcom.az
“İNTERNYUS”UN MEDİA HÜQUQLARI iNSTİTUTU
Əlaqə: Zövqiyyə Yusifova
Ünvan: Əlövsət Quliyev küçəsi 145,
Tel.: (994 12) 93-66-26
Email: mhi@internews.az
www.internews.az
İNSAN VƏ ALƏM
Əlaqə: Quba şəh., Sülh pros. 68
Tel./Faks: (994 169)5 1450; (99450) 3281381
E-mail: irada_gcc@hotmail.com
İNSAN HAQLARI SAHƏSİNDƏ HÜQUQİ MAARİFLƏNDİRMƏ
Əlaqə: İradə Cavadova
Ünvan: “Azərbaycan” meh, Azadlıq pros. 1və 2-ci korpuslar, otaq 562
Tel.:(994 12)98 9000(19-81); (994 50) 328 96 38
E-mail: javadovai@yahoo.com
www.ehr-az.org
“İNSAN HÜQUQLARI XXI ƏSR AZƏRBAYCAN” FONDU
Əlaqə: Rafiq İsmayılov
Ünvan: S.Rüstəm 55/105
Tel./Faks:4981 17,409533
rafiq@azhumanrights.org,
office@azhumanrights.org
www.azhumanrights.org
İNSAN HÜQUQLARI EVİ
Əlaqə: Vüqar Qocayev
Tel.: (050) 300 58 75
www.humanrightshause.org
İNSAN HÜQUQLARI UĞRUNDA CƏMİYYƏT
Əlaqə: Rəfail Zülfüqarlı
Ünvan: Nizami 45
Tel.: 492 25 10 (055) 780-36-82
E-mail: ihuc@BOX.AZ
“İRƏLİ” DEMOKRATİK İSLAHATLAR KLUBU
Əlaqə: Nurlan Əliyev
Ünvan: A.Mustafayev 21/11
Tel.: (050) 328 48 81
E-mail: aliyevnurlan@rambler.ru
JURNALİST MÜHARİBƏ VETERANLARI ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Tahir Paşazadə
Ünvan: B.Sərdarov 3/57
TeL/Faks: (994 12)4927439;
(99450)3592130
E-mai: caucasus@iatp.baku.az; tahir-pasha@rambler.ru
QADIN VƏ İNKİŞAF MƏRKƏZİ
Əlaqə: Zemfira Mehdizadə
Ünvan: S.Rüstəmov küç., 3/6,
Tel.: (994 12) 92 79 20, 97 20 73
Tel./Faks: (994 12) 929902
E-mail:elmira@awdc.baku.az
QARABAĞ AZADLIQ TƏŞKİLATI
Əlaqə: Akif Nağı
Ünvan: Y.Səfərov 13a (Qaqarin körpüsünün yanı)
Tel.:(994 12) 90-44-02
Tel./Faks: (994 12) 90-26-77
E-mail: shusha@karabakh-az.org
“QARABAĞ HARAYI” İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Aygün İbrahimova
Unvan: Azərbaycan prosp. 21
Tel.:493 6914,4988074
QAFQAZDA İLK YARANAN AZƏRBAYCAN XALQ CÜMHURİYYƏTİNİN
VARİSLƏRİ TƏŞKİLATI
Əlaqə: Akif Cəfərzadə
Ünvan: Ə.Cavad 8/26
Tel.: (994 12) 92 17 14, (994 50) 388 38 86
QEYRİ-HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARI KONQRESİ
Əlaqə: Əli Quliyev
Ünvan: Şamil Əzizbəyov küç., 211
Tel./Faks: (994 12) 41-43-60
E-mail: scde@azeri.com
www.scde-minicipality.aznet.org
QEYRİ-HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARI FORUMU
Əlaqə: Azay Quliyev
Ünvan: “Azərbaycan” mehm., 2-ci korp., mərtəbə 5, otaq 590
Tel./Faks: (994 12) 479959, 479960
E-mail: office.ngoforum@azdata.net
QHT XƏBƏRLƏR XİDMƏTİ VƏ QAYNAR XƏTT
Əlaqə: Əvəz Həsənov, Səbuhi İsayev
Ünvan:R.Rza 19/3
Telefon: 4935125, 4938533, 4934996
E-mail:info@ngo-az.org
www.ngo-az.org
“QÖNÇƏ” XƏSTƏ UŞAQLARA YARDIM CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Həyat Güləhmədova
Ünvan: Haqverdiyev küç., 577-ci məhəllə, ev 7, mən., 14
Tel.: (99412) 39-11-83, 38-04-35
Faks: (99412) 39-11-83
E-mail: doctorhayat@azintex.com
www.goncha.azintex.com
“LOTOS” ƏLİL TƏŞKİLATI
Ünvan: Mirzağa Əliyev küç., 251, mən.4
Tel./Faks: (994 12) 986578 (994 50) 222 80 79
E-mail: lotos@bakinter.net
“MAARİFPƏRVƏR” AZƏRBAYCAN GƏNCLƏRİNİN İCTİMAİ
YARDIM ASSOSİASİYASI
Ünvan: Lənkəran şəh.,T.İsmayılov 3 (Statistika İdarəsinin binası, IV mər.)
Tel.: (0 171) 5-31-90, (994 55) 792 44 42 ,(050) 350 97 02
E-mail: magiya_ngo@mail.ru
MƏTBUAT ŞURASI
Əlaqə: Əflatun Amaşov
Ünvan: Nizami küç., 121, mən.11
Tel.: (94 12) 99-02-92
Tel./Faks: (994 12) 98-27-48
E-mail:presscouncil@azeurotel.com
MİLLİ DEMOKRATİYA FONDU
Əlaqə: Ülvi Həkimov
Ünvan: İcərişəhər, II M.Mənsur, 4/6
Tel.:(994 12) 925791
Faks: (994 50) 334 10 07
E-mail: andf@ulvi.baku.az
www.andf-az.org
MİLLİ VƏ BEYNƏLXALQ ARAŞDIRMALAR MƏRKƏZİ
Əlaqə: Leyla Əliyeva
E-mail: leilali@aol.com
MİLLİ EKOLOJİ PROQNOZLAŞDIRMA MƏRKƏZİ
Əlaqə: Telman Zeynalov
Onvan: M.Ağəliyeva 138
Tel.: (994 12) 94 53 42, (994 50) 352 55 16
E-mail: telman@baktel.net.az ,tz@ekongo.org
MİQRASİYA ARAŞDIRMALAR MƏRKƏZİ (MRC)
Əlaqə: İlham Mazanlı
Ünvan: Natəvan meydanı 1
Tel.: (994 12) 980972, (994 50) 215 0893
E-mail: mrc@azeronline.com, office@clam-az.org
MULTIMEDIA İNFORMASİYA SİSTEMLƏRİ VƏ İNFORMASİYA TEXNOLOGİYALARI MƏRKƏZİ
Əlaqə: Osman Gündüz
Ünvan: Əfəndiyev 5
TeL/Faks: 492 44 44, (050) 311 7045
E-mail: info@cit.az; multimedia@cit.az

http://www.cit.az

MÜBARİZ GƏNCLƏR BİRLİYİ
Əlaqə: Saleh Şükürlü
Ünvan: Ş.Əzizbəyli 211
Tel.: (055)779 80 86
E-mail: azmgt@yahoo.com
MÜSTƏQİL GƏNCLƏR BİRLİYl
Əlaqə: Naqif Həmzəyev,
Ünvan: M.Muxtarov küç., 151
Tel.:(994 12) 405954,95 1866
***
Ünvan: Gəncə şəh., N.Nərimanov pr.291
Tel: (994 22) 548612, 547570; (99455) 7765161
E-mail: armg@dr.com; armgb_ganca@dr.com
www.armgh.azeri.com
MÜSTƏQİL HÜQUQŞÜNASLAR LİQASI
Əlaqə: İsaxan Aşurov
Ünvan: Azərbaycan pr. 22/13
TeL/Faks: 493 99 90
e-mail: isakhan@azeorotel.com
“MÜLKİ CƏMİYYƏTƏ DOĞRU” MƏRKƏZ
Əlaqə: Abil Bayramov
Ünvan: Salamzadə 25
(Asiya Univ., I mərt)
Tel: 430 53 06, (050) 327 91 82
E-mail: mcd@azeri.com;
www.mcdmerkez.org
NEFTÇİLƏRİN HÜQUQLARINI MÜDAFİƏ KOMİTƏSİ
Əlaqə: Mirvari Qəhrəmanlı
Ünvan: Ş.Bədəlbəyli küç., 38,
Tel./Faks: (99412) 941458, 474525(ev), 94 33 76, (994 50) 220 2752
E-mail: gmirvari@azeronline.com
PİYADALARA QARŞI MİNALARIN QADAĞAN EDİLMƏSİ KOMİTƏSİ
Əlaqə: Hafız Səfixanov
Ünvan: Ş.Bədəlbəyli küç., 38/2
Tel./Faks: (99412) 94-14-58
E-mail: ipd@online.az; acbll@mail.ru
POTENSİAL SUMQAYIT MÜTƏXƏSSİSLƏR BİRLİYl
Əlaqə: Sahib Fsrzalıyev
Ünvan: Sumqayıt, 12-ci mkr, Koroğlu pr.27a
Tel./faks: (994 164) 6 58 26, (994 50) 330 70 27
e-mail: potensial@rambler.ru, sfarzaliyev@hotmail.com
www.pssu.org
“PRAQMA” MƏRKƏZİ
Əlaqə: Taleh Şahsuvarlı
Ünvan: Xaqani küç. 40
Tel./Faks: (994 12) 97 22 28
E-mail: pragma_qht@rambler.ru ;pragmasitm@mail. ru
RASİONAL İNKİŞAF UĞRUNDA QADINLAR CƏMİYYƏTİ
Ünvan: Y.Səfərov küçəsi 10/14
Tel.: 490 40 93
Tel./Faks: 470 08 78
e-mail: ward@bakinter.net
RƏMZİ ANAYASA MƏHKƏMƏSİ
Əlaqə: Niyazi Mehdi
Ünvan: Bakı, Bülbül pros. 63/55
Tel.: (994 12) 95 68 72, 67 04 07
E-mail: model-cort@artel.net.az
“RUH” AJMK
Əlaqə: Əflatun Amaşov
Ünvan: Nizami küç., 121/11
Tel./Faks; (994 12) 982748, 990292
E-mail: ruh@internews.az
“SABAH” GƏNCLƏR BİRLİYl
Əlaqə: Kamran Ramazanlı,
Ünvan: M.Muxtarov 151
Tel./Faks: 495 69 51 (050) 320-43-09
“SANİYƏ” HUMANİTAR İNFORMASİYA ANALİTİK AGENTLİYİ
Əlaqə: Elçin Sərdarov
Bakı, H.Zərdabi küç., 80, 5-ci mərtəbə,
Tel.: (99450) 317-38-25
E-mail: saniyacin@azdata.net
SAHİBKARLIĞA VƏ BAZAR İQTİSADİYYATININ İNKİŞAFINA YARDIM FONDU
Əlaqə: Sabit Bağırov,
Ünvan: R.Behbudov küç., 3
Tel./Faks: (99412) 931438
E-mail: far@monitor.baku.az
“SAHİBKAR QADINLARA YARDIM” İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Tamilla Bağırova
Ünvan: M.Seyidov, 18A
Tel.: (994 50) 322 42 02
E-mail: tamilla_bagirova@mail.ru
SAHİBKARLAR KONFEDERASİYASI
Ünvan: S.Əsgərova 85, 9-cu mərtəbə
Tel.:(99412)9499 76, 949016
Faks: (994 12) 94 99 76
E-maiI: azerenterprise@artel.net.az
www.ask.org.az
SEÇKİ MONİTORİNQ MƏRKƏZİ
Əlaqə: Anar Məmmədli,
Ünvan:Y.Məmmədliyev 12/4
Tel.: 493 3718
E-mail: emc_ngo@azeuro.net;
www.emc-az.org
SƏRHƏDSİZ GƏNCLƏR TƏŞKİLATI
Əlaqə: Rahib Rəsulov
Ünvan: T.Abbasov küç., 9, mən.l
Tel.: (994 12) 21 26 84
E-mail: rasulov_rahib@mail.ru
“SİMURQ” AZƏRBAYCAN MƏDƏNİYYƏT ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Arif Əsgərov, Firudin Əhmədov
Ünvan: Bakı, Ə.Quliyev küç., 18
Tel.: (994 12) 923847, (994 50) 322 30 20
Faks: (994 12) 92 38 47
E-mail: ftm@azeronline.com
www.azerweb.com/NGOs/Simurg
SİYASİ VƏ İQTİSADİ İSLAHATLAR MƏRKƏZI
Əlaqə: Asif Nəsibov
Ünvan: Z.Tağıyev 14/9, IV msrtəbə
Tel./Faks: (994 12) 988861; (99450) 3154469
E-mail: reform.center@azeri.com
“SİQARETSİZ HƏYAT” İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Rasim İsmayılov
Tel.:(994 12) 391905, 751980, 335370
SOSİAL TƏDQİQATLAR ÜZRƏ BEYNƏLXALQ MƏRKƏZ
Əlaqə: Rəcəb Səttarov
Ünvan: R.Behbudov küç., 8/101
Tel.: (994 12) 98 25 21
Faks:(99412) 400238
E-mail: RSattarov@box.az
www.iscr.inbaku.com
SOSİAL-STRATEJİ TƏDQİQATLAR VƏ ANALİTİK ARAŞDIRMALAR MƏRKƏZİ
Ünvan: Azadlıq pros. 192, otaq 219
Tel./Faks: (994 12) 62 46 33; (994 50) 223 18 07
e-mail: sstaa@box.az
www.sstaa.aznet.org
SOSİOLOGİYA ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Rüfət Quliyev
Ünvan: Lermontov küç., 97
Tel./Faks: (994 12) 978330; (99450) 325125
E-mail: azsocas@azdata.net
www.asa.aznet.org
SÜLH VƏ DEMOKRATİYA İNSTİTUTU
Əlaqə: Leyla Yunus
Ünvan: Ş.Bədəlbəyli küç., 38/2
Tel./Faks: (99412) 941458
E-mail: ipd@online.az
SÜLH VƏ KONFLİKTLƏRİN HƏLLİ MƏRKƏZİ
Əlaqə: Elxan Mehdiyev
Ünvan: R.Behbudov küç., 3
Tel./Faks: (99412) 675353, 931438
E-mail: peace@elkhan.baku.az
“TƏMİZ DÜNYA” ZORAKILIQ QURBANLARININ HÜQUQLARINI
MÜDAFİƏ TƏŞKlLATI
Əlaqə: Mehriban Zeynalova
Ünvan: İçərişəhər, II M.Mənsur 4/6
Tel.: (994 12) 97 10 58
E-mail: meri@azintex.com
“TƏHSİLDƏ İNKİŞAF” İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Teymuraz Əfsndiyev
Ünvan: M.Hadi 9/62
Tel: 475 89 94, 428 99 16, (050)3195453
E-mail: tiib@box.az
“TOLERANS” İNSAN HÜQUQLARININ MÜDAFİƏSİ İCTİMAİ BİRLİYİ
Əlaqə: Aslan İsmayılov
Ünvan: Nizami küç., 58, mən.3/5
Tel./Faks: (994 12) 987931
E-mail: tolerance@azeronline.com
“TUTU” UŞAQ MƏDƏNİYYƏT MƏRKƏZİ
Əlaqə: Hikmət Aydınoğlu
Ünvan: Nizami, 91/35
Tel.: (994 12) 932159
Faks: (994 12) 90 65 16
E-mail: rahman@tutubooks.az

http://tutu.aznet.org

“ÜMlD” HUMANİTAR VƏ SOSlAL DAYAQ MƏRKƏZİ
Əlaqə: İsrail İsgəndərov
Ünvan: Əhməd Cavad 7a
Tel.: (994 12) 44-53-15, 434-96-98; (99450)310-60-22
Faks: (994 12) 4434-96-98
E-mail: umid@azerin.com; umid.office@azerin.com
“ÜMİD YERİ” CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Nərgiz Mustafayeva
Ünvan: C.Məmmədquluzadə küç., 9
Tel.: (99412) 94-40-33
Faks: (99412) 94-12-41
E-mail: sfmks@azeronline.com
http://www.azerweb.com/Organizations/Umid yeri/Umidyeri Pr.html.
“ÜMİDLİ GƏLƏCƏK” GƏNCLƏR BİRLİYİ
Ünvan: Nizami 117
Tel./Faks: (994 12) 9321 42
(994 50) 349 29 48
E-mail: relfuture@azdata.net; nzseidov@yahoo.com
www.reliabletuture.ngo.org
VƏTƏNDAŞ TƏŞƏBBÜSLƏRİ MƏRKƏZİ
Əlaqə: Mayis Gülalıyev
Ünvan: Mirqasımov küç. 7
Tel./Faks: (994 12) 40-13-18, (99450) 3344491
E-mail: camil@aznetmail.com
“VƏTƏNDAŞ CƏMİYYƏTİ UĞRUNDA” MÜSTƏQİL MƏSLƏHƏT VƏ YARDIM MƏRKƏZİ
Əlaqə: Eldar İsmayılov
Ünvan: Azərbaycan pros. 28
Tel./Faks: 98-40-67, 98-02-73
E-mail: eldar@vcu.in-baku.com
www.fscs-az.com
VƏTƏNDAŞLARIN ƏMƏK HÜQUQLARINI MÜDAFİƏ LİQASI
Əlaqə: Sahib Məmmədov
Ünvan: Kaveriçkin 30, III mərtəbə
Tel./Faks: 440 06 57, 438 56 45
E-mail: clrpl@bakinter.net
www.clrpl.org
“YENİ NƏSİL” AJB
Əlaqə: Arif Əliyev
Ünvan: R.Behbudov küç., 10
Tel.: 93 02 97, 98 45 18, 98 23 37
E-mail: arif@azintex.com
“ZORAKILIQ ƏLEYHİNƏ” İNSAN HÜQUQLARI MƏRKƏZİ
Əlaqə: Fuad Həsənov
Ünvan: Ə.Əlizadə 13
Tel.: (994 12) 960834, (994 50) 3289219
Faks: (994 12) 961071
e-mail: againstviolencehrc@hotmail.com ; avhrc@mail.ru

BEYNƏLXALQ TƏŞKİLATLAR VƏ FONDLAR

ABA CEELI (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Neftçilər pros. 97/23
Tel.: 97-20-78/79
Faks: 97-13-96
E-mail: office@aba-az.org, office@aba.in-baku.com
www.abaceeli.org
ACCELS (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Ə.Cavad 5, mən 3
Tel./Faks: 92-34-50
E-mail: accels@azeurotel.com
www.actr.org
ACDI/VOCA (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: C.Cabbarlı 40
Tel.: 97-62-68, 97-02-90
Faks: 97-62-69/68
E-mail: Azerbaijan@acdivoca.atoo.az
AÇIQ CƏMİYYƏT İNSTİTUTU -SOROS FONDU(Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Bakı, Həsən Əliyev küç. 117A
Tel./Faks: (994 12) 412722, 986910
E-mail: office@osi-az.org
www.osi-az.org
AED-TƏHSİL İNKİŞAFI AKADEMİYASI
Ünvan: 1825 Connecticut Ave. NW 20009-5721 Washington, D.C.
Tel.: 202-884-80009
Faks: 202-884-8400
E-mail: communication@aed.org

http://www.aed.org/

***
(Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Xaqani 39/5, 3-cü mərtəbə
Tel: 93-33-20
Faks: 93-11-37
E-mail: aed@aed.baku.az
ALMANİYA-AZƏRBAYCAN FONDU
Bakı, İstiqlaliyyət küç.37 VİP Business Center
Tel.: (994 12) 97 54 87
Faks: (994 12) 97 54 90
E-mail: gaf@azeurotel.com
ALMANİYA TEXNİKİ ƏMƏKDAŞLIQ MƏRKƏZİ (GTZ) (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Nizami 10, V mərtəbə
Tel.: 97-80-68, 97-10-73, 47-57-02
Faks: 97-80-69
E-mail: gtz.baku2@azeurotel.com, mail@gtz-az.org
AMNESTY INTERNATIONAL
Ünvan: London, Böyük Britaniya 99-119 Rosebery Avenue ECIR 4RE
Tel.: 44 207814 6200
Faks: 44 207833 1510
E-mail: info@amnesty.org.uk
www.amnesty.org.uk
AMERİKA MÜƏLLİMLƏR FEDERASİYASI
Əlaqə: Josef Davis
Ünvan: 555 New Jersey Avenue, NW 20001-2079, Washington, D.C.
Tel.: (202) 393 7484
Faks: (202) 879 4502
E-mail: jdavis@aft.org; tshea@aftemail.attmail.com
ANTİRASİZM İNFORMASİYA ŞƏBƏKƏSİ
Əlaqə: Irena McClure
Ünvan: 14 Avenue Trembley 1209 Cenevrə, İsveçrə
Tel.: (4122) 740 3530
Faks: (4122) 740 3565
www.antirasizm.org
ASPEN İNSTİTUTU QEYRİ-GƏLİRLİ SEKTORUN TƏDQİQİ FONDU
Ünvan: 1333 New Hampshire Avenue, NW Suite 1070, Washington, DC 20036
Tel.: (202) 736-5838
Faks: (202) 467-0790
E-mail: nsrf@aspeninst.org
www.aspeninst.org
ATƏT (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: M.Maqomayev 4, 2-ci mərtəbə
Tel.: 97-23-73
Faks: 97-23-77
E-mail: office@osce.baku.org
AVRASİYA FONDU
Ünvan: 1527 Hampshire Avenue, NW Washington, DC 20036
Tel.: (1 202) 234 73 70
Faks: (1 202) 234 73 77
E-mail: eurasia@eurasia.org
***
Azərbaycan ofisi
Ünvan: Fizuli küç. 67, 5-ci mərtəbə, Bakı 370005, Azərbaycan
Tel.: (99412) 99-12-85, 99-12-86
Faks: (99412) 99-10-82
E-mail: eurasia@efazerbaijan.org
www.efazerbaijan.org
AVROPA MƏDƏNİYYƏT FONDU
Əlaqə: Vadelon Cabooter
Ünvan: Yan van Goyenkade 5 1075 HN Amsterdam, Niderland
Tel.: (3120) 6760222
Faks:(3120) 6752231
E-mail: eurocult@eurocult.org

http://www.eurocult.org

AVROPA ŞURASI (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Vaqif Mustafazadə küç., 6-10
Bakı 370004, Azərbaycan
Tel.: (994 12) 97 54 93
Faks: (994 12) 97 54 75
E-mail: ayten@coe-baku.org
www.coe.int
AVROPA FOND MƏRKƏZİ
Ünvan: 51 rue de la Concorde Brüssel, BELÇİKA
Tel.:+32 2 512 8938
Faks: +32 2 512 3265
E-mail: etc@efc.be

http://www.efc.be

AZADLIQ EVİ
Ünvan: 1319 18th Street, NW 20036 Washington, DC
Tel: (202) 296 5101
Faks: (202) 296 5078
E-mail: freedomhouse@freedomhouse.org
***
120 Wall Street, New York, NY 10005
Tel: (1 212) 5148040,
Faks:(l 212) 5148055
www.freedomhouse.org
BEYNƏLXALQ AZLIQLARIN HÜQUQLARI QRUPU (MRG)
Ünvan: 379 Brixton Road
London, SW9 7DE, Böyük Britaniya
Tel.:+44 (0)20 7978 9498
Faks: +44 (0) 20 7738 6265
E-mail: minority.rights@mrgmail.org
BEYNƏLXALQ MİQRASİYA TƏŞKİLATI (Azərbaycan ofisi)
Əlaqə: Rauf Musayev
Ünvan: Böyük Qala 43a
Tel.: (994 12) 97-04-32, 97-59-71
Faks: (994 12) 92-49-14
e-mail: RMusayev@iom.baku.az
www.un-az.org/iom
BEYNƏLXALQ JURNALİSTLƏR MƏRKƏZİ
Əlaqə: Bill Siemering
Ünvan: 1616H Str. 20006 Waşhigton, DC
Tel.: (202) 737 3700
Faks: (202) 737 0530
E-mail: editor@cfj.org
BEYNƏLXALQ İSLAM NİCAT TƏŞKİLATI (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Ə.Ələkbərov 83/23, IV mərtəbə
Tel.: (994 12) 38-84-97, 97-04-02,
Faks: 97-05-96
E-mail: baku@iirosa.net
BEYNƏLXALQ TƏHSİL ÜZRƏ AMERİKA ŞURASI
Əlaqə: William Morse
Ünvan: 1776 Massachusetts, NW 700 Waşhington, D.C., 20036
Tae: (202) 833 7522
Faks: (202) 872 9178
E-mail: wmorse@actr.org
BRITISH COUNCIL (Azərbaycan ofisi)
Əlaqə: Namiq Quliyev
Ünvan: V.Məmmədov 1, Içərişəhər
Tel.: (994 12) 97-15-93, 97-20-13
Faks: (994 12) 98-92-36
E-mail: namik.guliyev@britishcouncil.az
www.britishcouncil.az
BEYNƏLXALQ RESPUBLİKAÇILAR İNSTİTUTU (IRI) (Azərbaycan ofisi)
Əlaqə: Mark Foehr – ölkə üzrə direktor
Ünvan: C.Cabbarlı küç. 40
Caspian Bussines Center, 9-cu mərtəbə
Tel.:(994 12) 973110
Faks: (994 12) 974526
E-mail: iri@azeurotel.com
BONN BEYNƏLXALQ KONVERSİYA MƏRKƏZİ
Ander Elisabetkirche 25, 53113 Bonn,Germany
Tel:+49-228-91196-0
Faks: +49-228-2412-15
E-maiI: bicc@bicc.de

http://www.bicc.de

BREDLİ FONDU
Ünvan: P.O. Box 92848 Milwaukee, WI 53202, ABŞ
Tel: (414) 291-9915
Faks: (414) 291-9991
www.townhall.com/bradley
CDC (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: C.Cabbarlı 40,
Tel.: 97-74-61/62
Faks: 97-74-63
E-mail: cdc@cdc-az.org
www.cdc.org
CHF (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Bülbül pros. 30, mən. 26
Tel.:(994 12) 988608, 930397
Faks: (994 12) 934872
E-mail: office@chf.baku.az
www.chfhq.org
COUNTERPART INTERNATIONAL, INC. (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Vidadi 189/3
Tel./Faks: 93-89-10
E-mail: CHAPAzerbaijan@counterpart.baku.az
CON HOPKlNS UNİVERSİTETİNİN SİYASl TƏDQİQATLAR İNSTİTUTU
Əlaqə: Dr.Lester M.Salamon
Ünvan: Wyman Park Building-5th floor, 3400 North Charles Street Baltimor, MD 21218
Tel.: (1410) 516 7174
Faks: (1410) 516 8233
E-mail: isalamon@jhunix.hef.jhu.edu
www.jhu.edu/-ips/fellows/index.html
CON MERK FONDU
Ünvan: 11 Beacon Street, Suite 1230 Boston MA 02108
Tel.: 617-723-2932,
Faks: 617-523-6029
E-mail: jmf@igc.org
CP – CASPIAN PROJECT (USA) (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: İslam Safərli 45
Tel.: 97-31-51 Faks: 97-31-50
E-mail: cp@azeurotel.com
ÇARLZ STÜART MOTT FONDU
Əlaqə: Shannon Lawder Mərkəzi/Şərqi Avropa ofisi
Ünvan: Zitna st. 6/8, 12000 Praqa, Çex Respublikası
Tel: (420 2) 249 981 30,
Faks:(4202) 249931 83
E-mail: Iawde01@ecn.cz
DEMOKRATİYA ÜÇÜN VESTMİNSTER FONDU
Ünvan: 125 Pall Mall
London SW1Y 5EA, Böyük Britaniya
Tel.: (44 20) 79300408
Faks: (44 20) 79300449
E-mail: wfd@wfd.org
www.wfd.org
DRS – DANİMARKA QAÇQINLAR ŞURASI
(Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Böyük Qala 40/10
Tel.: 97-16-67, 97-46-05, 97-60-68
Faks: 97-43-86
E-mail: drs@drs.baku.az
DİAKONİE FÖVQƏLADƏ YARDIM (Azərbaycan ofisi)
Əlaqə: Yeganə Quliyeva
Ünvan: R.Rza 97/7
Tel./Faks: (994 12) 97-76-95; (994 50)317-36-44
E-mail: diakonie@azeurotel.com
EU TACIS ARRA OFFICE (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Füzuli 69, 3-cü mərtəbə (ARRA ofisi)
Tel.: 958583, 951279
Faks: 956960
E-mail: cgalpman@eu.baku.az
“EXXON MOBIL”(Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Nizami 96 (Landmark)
Tel.: (994 12) 98-24-60,61,62
Faks: (994 12) 98-24-70
www.exxonmobil.com
FORD FONDU
Əlaqə: Irena Gross
Ünvan: 320 East 43 Street 10017 NY, Nyu-York, ABŞ
Tel.: (1-212) 573 5283
Faks:(l-212) 599 4584
www.fordfound.org
FRİDRİX EBERT ADINA FOND
Ünvan: Fridrich-Ebert-Stiftung Godesberger Allee,149 5300 Bonn 2, Almaniya
Tel.: (49228) 883601
Faks: (49228) 883396
HENRİ M.CEKSON FONDU
Əlaqə: Lara Iglitzin
Ünvan: Suite 3317, 1001 Fourth Avenue,
Suite 3317 Seattle 1, Washington 98154-1101
Tel: (1-206) 682-8565
Faks: (1-206) 682-8961
X MİNUS Y FONDU
Ünvan: Keizersgracht 132, 1015 CW, Amsterdam, Niderland
Tel.: (31-20) 627 96 61
Faks: (31-20) 622 82 29
E-mail: xminy@antenna.nl
İCTİMAİ RİFAH FONDU, İNK.
Ünvan: 2600 Virginia Ave.,NW, Suite 505 Washington, DC 20037
Tel.: (202) 965-1800
Faks: (202) 625-1348
E-mail: general@publicwelfare. org
www .publicwelfare. org
IFES (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Bakı, Bülbül pros. 30,3-cü mərtəbə, ofıs 57
Tel.: (994 12) 984420, 988490, 984307
Faks:(994 12) 984306
E-mail: ifesaze@ifesaze.org
İNSAN HAQLARI FONDU
Ünvan: 1425 Rene-Levesque Blvd. West,Suite 407
Monreal, Kvebek, H3G 1T7, Kanada
Tel.: (514) 954-0382,
Faks: (514) 954-0659
E-mail chrf@chrf.ca
INTERNEWS (Azərbaycan ofisi)
Ünvan:Efendiyev 6/12
Tel.: (994 12) 492 68 53
Tel./Faks: (994 12) 492 58 21
Email: office@internews.az ; pr@internews.az
IOM-BEYNƏLXALQ MİQRASİYA TƏŞKİLATI (Azərbaycan ofisi)
Əlaqə: Rauf Musayev
Ünvan: Böyük Qala 43a
Tel.: 97-04-32, 97-59-71, 97-18-76
Faks: 92-49-14
E-mail: office@iom.baku.az, iombaku@iom.int
IREX (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: S.Rəhimov 183
Tel.: 97-75-02
Tel./Faks: 97-75-10
E-mail: irex@iatp.baku.az
JURNALİSTLƏR ÜÇÜN BEYNƏLXALQ MƏRKƏZ
1616 H Street, NW, Third Floor Washington, DC 20006
Tel: 1-202-737-3700
Faks: 1-202-737-0530
E-mail: editor@icfj.org

http://www.icfj.org

KATOLİK YARDIM XİDMƏTLƏRİ (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Xaqani küc., 14/16, mən.33, 34, 35
Tel.:(99412) 981763
Faks:(99412) 932654
E-mail: office@crs.in-baku.com
QAÇQINLAR ÜZRƏ DANİMARKA KOMİTƏSİ
Ünvan: Borgergade 10, 3, Postboks 53 1002 Kopenhagen, Danimarka
Tel.: (45 33) 735000,
Faks: (45 33) 328448
E-mail: anmc@drc.dk
QADINLAR ÜÇÜN ÜMUMDÜNYA FONDU
Əlaqə: Misti Mukhoiadhyay
Ünvan: 425 Sherman Ave., Suite 300
Palo Alto, CA 94306-1823
Tel.: (415) 8538305,
Faks: (415) 3280384
E-mail: gfw@globalfundforwomen.org

http://www.globalfundforwomen.org

QETTİ QRANTLAR PROQRAMI
Əlaqə: Deborah Marrow
Ünvan: 401 Wilshire Boulevard,Siute 100090401-1455 Santa Monika, CA
Tel.: (310) 393 4244
Faks: (310) 395 8642
MAKARTURLAR FONDU
Əlaqə: Andrew C.Kuchins
Ünvan: 140 South Dearborn Street, Suite 1100 Chicago, IL 60603
Tel.: (312) 726-8000,
Faks:(312) 917-0200
E-mail: kuchins@macarthu.macfdn.org

http://www.rbf.org

MARTİN ENNELS FONDU
Əlaqə: Bert Verstappen
Ünvan: C/o NURIDOCS 48, Chemin de Grand-Montfleury
CU-1290 Versoix, İSVEÇRƏ
Tel.: (41 22) 7555252, 7555260
E-mail: huridocs@oln.comlink.apc.org
MİLLİ DEMOKRATİYANI HİMAYƏ FONDU (NED)
Əlaqə: Nadia Diuk
Ünvan: 1101 Fifteenth Street, NW Suite 700
Washington, DC 20005
Tel.: (1 202) 293 9072,
Faks:(l 202) 2236042
E-mail: ned@ned.org
www.ned.org
MÜHARİBƏ VƏ SÜLH MƏRUZƏSİ İNSTİTUTU
Landcaster House, 33 Islington High Street, London #1 9LH,UK
Tel:+44(0)20 7713 7130
Faks: +44(0) 20 7713 7140

http://www.iwpr.net

MİLLİ DEMOKRATİYA İNSTİTUTU – MDİ (Azərbaycan ofisi)
Əlaqə: Chirstu Qurik, Minayə Səfərova
Ünvan: Tbilisi pros.,Natavan Bussines Center
3, 4-cü mərtəbə, otaq 402
Tel.:(994 12) 972180, 971252
Faks: 932985
E-mail: ndi@ndi.baku.az
www.ndi.org
NAFSA: ÖYRƏTMƏNLƏRİN BEYNƏLXALQ ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Chris Powers
Ünvan: 1875 Connecticut Ave., NW,
Suite 1000 DC 20009-5728, Washington
Tel.: (202) 462 4811,
Faks: (202) 667 3419
E-mail: reai@nafsa.org
NATAN KAMMİNQS FONDU
Ünvan: 1926 Broadway, Suite 600
New-York, NE, 10023-6915
Tel.: (212) 787-7300,
Faks: (212) 787-7377
E-mail: info@cummings.ncf.org
www.ncf.org
NORVEÇ HUMANİTAR TƏŞKİLATl (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: R.Rza 35-6
Tel./Faks: 97-06-18
E-mail: bsopheim@yahoo.com
NOU-HAU XEYRİYYƏ FONDU
Ünvan: 114-118 Southamiton Row London, WC1B5AA, Böyük Britaniya
Tel.:(44 171) 4002315,
Faks:(44 171) 404 1331
E-mail: ckh@caf.charitynet.org
www.charityknowhow.org
NRC-NORVEÇ QAÇQINLAR ŞURASI (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: M.Qorki 14
Tel.: 92-84-97, 92-68-64
Faks: 92-69-19
E-mail: nrc@nrc.baku.az
OXFAM (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: H, Aslanov küç., 115, mən. 18
Tel./Faks: (994 12) 980119, 981301
E-mail: office@oxfaml.baku.az
PROJECT HARMONY (Azərbaycan ofisi)
Əlaqə: Emilya Həsənova
Ünvan: Bakı, S.Rəhimov küç., 1843
Tel.: (994 12) 47-91-90, 47-91-81
Faks: (994 12) 47-91-81
E-mail: phbaku@projectharmony.az.
www.projectharmony.org
SABRE FONDU
Ünvan: 872 Massachusetts Avenue, Suite 2-1, Cambridge, MA, 02139
Tel.: (617) 8683510
Faks:(617) 8687916
E-mail: kim@sabre.org
ŞƏRQİ AVROPA DEMOKRATİYA İNSTİTUTU
Əlaqə: Irena Lasota
Ünvan: 1808 Swann Street, Suite A,Washington, D.C. 20009,USA
Tel.: (202) 667-6300
Faks: (202)667-0032
E-mail: idee@idee.org

http://www.idee.org

SAVE THE CHILDREN (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: 28 May küç 5, mən. 60
Tel.: 93-73-48, 93-51-08, 98-02-13
Faks: 98-92-93
E-mail: baku@savechildren.org.az
SÜLH İNSTİTUTU
Ünvan: 1200 17th Street NW, Suite 200 Washington, DC 20036-3011
Tel.:(l 202) 457-1700
Faks: (1 202) 429-6063
E-mail: usip_requests@usip.org
www.usip.org
TACIS (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: Hökumət evi, mən 851
Tel.: (994 12) 93-60-18, 93-95-14
Faks: (994 12) 93-12-76
E-mail: root@eccu.baku.az
UNHCR (Azərbaycan ofisi)
Ünvan: C.Cabbarlı 30
Tel.: (994 12) 92-83-19, 92-89-54
Faks:(994 12) 98-11-34
E-mail: azeba@unhcr.ch
VİLYAM VƏ FLORA HAVLET FONDU
Ünvan: 525 Middlefield Road Suite 200, Menlo Park CA 94025
Tel.: 650-329-1070,
Faks: 650-329-9342
E-mail: info@hewlett.org
www.hewlett.org
VƏTƏNDAŞ TƏDQİQATI VƏ İNKİŞAFI ÜÇÜN AMERİKA FONDU
Ünvan: 1800 North Kent Street, Suite 1106, 22209 Arlington, Virginia
Tel.: (703) 526 9720
Faks: (703) 526 9721
E-mail: information@crdf.org

http://www.crdf.inter.net

XARİÇİ ÖLKƏ QHT-LƏRİ

ABŞ
ANAI
Contacts in U.S.A.
Bill McLarney anaiinc@dnet.net
Page Nelson page@igc.org
BEYNƏLXALQ YER KÜRƏSİ HÜQUQLARITƏŞKİLATI
Ünvan: U.S. Office
1612 K St. NW Suite 401
Washington, DC 20006
Tel.: 202-466-5188
Faks: 202-466-5189
E-mail: infousa@earthrights.org
www.earthrights.org
DEMOKRATİYA MƏRKƏZİ
Ünvan: 1101 15th St., NW
Suite 505, Washington, DC 20005
Tel.: 202/429-9141
Faks: 202/293-1768
E-mail: center@centerfordemocracy.org
İCTİMAİ VƏ BEYNƏLXALQ İŞLƏR ÜZRƏ VUDRO VİLSON MƏKTƏBİ
Ünvan: Princeton, N 08544-1013
Tel.: (1 609) 258 3350, (1 773) 235 8462
Faks: (773) 235 8464
E-mail: ECEFCUGO@aol.com; mii@wws.irinceton.edu
www.hermes.ricmond.edu/usef
DIRECTORIO-KUBA DEMOKRATİK İNQİLABININ DİREKTORLUĞU
Ünvan: P.O.Box 110235, Uileah, FL 33011
Tel.: (305) 2794416
Faks: (305) 2790488
E-mail: drdcs@directorio.org; Javier@directorio.org

http://www.directorio.org

İQTlSADİ VƏ SOSİAL HÜQUQLAR MƏRKƏZİ
LG2, Montague st, 2nd Floor, Brooklin,
Ny 11201,Nyu-York
Tel.: (718) 237-9145;
Faks: (718) 2379147
E-rnail: rights@cesr.org
www.cesr.org
İSLAM VƏ DEMOKRATİYANIN ÖYRƏNİLMƏSt MƏRKƏZİ
1050 Connecticut Avenue, Suite 1000
Washington, DC 20036
Tel./Faks: (202) 772-2022
E-mail: feedback@islam-democracy.org
www.islam-democracy.org
KARTER MƏRKƏZİ
Ünvan: 453 Freedom Parkway
Atlanta, GA 30307
Tel.: 404-727-7611
Faks: 404-727-1922
E-mail: carterweb@emory.edu
www.cartercenter.org
MƏRKƏZİ ASlYA -QAFQAZ İNSTİTUTU
1740 Massachusetts Avenue, N.W.
Washington, D.C. 20036-1983
Tel.: 1-202-663-7721
Faks: 1-202-663-7785
FirstinitialLastname@sais-jhu.edu

http://www.cacianalyst.org/

www.sais-jhu.edu/caci/
PLÜRALİZM LAYİHƏSİ
Dini Təhsil üzrə Komitə -Harvard Universiteti 201
Vanserg Hall 25 Francis Avenue Cambridge, MA 02138
Tel.: (617) 496-2481
Faks: (617) 496-2428
e-mail: staff@pluralism.org

http://www.pluralism.org

RƏQABƏT MÜƏSSİSƏSİ İNSTlTUTU
Ünvan: 1001 Connecticut Avenue, NW, Suite 1250
Washington, D.C. 20036
Tel.: (202) 331-1010
Faks: (202) 331-0640
E-mail: info@cei.org
www.cei.org
AVSTRALİYA
TƏHSİL VƏ RİFAH ÜÇÜN İSLAM FONDU
PO Box 111, Bonnyrigg NSW 2177, Australia
Tel.: +61 2 98232063
Faks: + 612 98233626
e-mail: meff@ifew.com
Web: www.ifew.com
ALMANİYA
İNSAN HÜQUQLARI ÜZRƏ ŞƏRQİ AVROPA LAYİHƏSİ
Əlaqə: Bettina Giesecke
Ünvan: Europa-Universitet Viadrina
P.O. Box 1786, 15207 Frankfurt
Tel.: (49-335) 5534-913
Faks: (49 335) 5534-915
E-mail: most@euv-frankfurt-o.de
BELARUS
BELARUS DEMOKRATİK QEYRİ-HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARI ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Aleksandr Şalayka
Ünvan: 220036 Minsk, Post box 196
Tel./Faks: (375 17) 22 55 110
E-mail: ngo@user.unibel.by; yic@bir.by

http://ngo.unibel.by

“SUPOLNATS” VƏTƏNDAŞ CƏMİYYƏTİ MƏRKƏZİ (PLÜRALİZM MƏRKƏZİ)
Əlaqə: Vincuk Viacorka
Ünvan: 220040 Minsk, P.O.Box 208,
Tel./Faks:(37517) 234 0797
E-mail: supolnasc@user.unibel.by

http://cace-du.unibel.by/cscsc

BOSNİYA-HERSEQOVİNA
TUZLA VƏTƏNDAS FORUMU
Əlaqə: Vehid Sehic
Titiva St. 1, 75000 Tuzla, BOSNIA
Tel.: (387-75)250 702
Faks: (387-75)251 279
E-mail: urbantz@bih.net.ba
Website: www.forumtz.com
BOLQARISTAN
AVROPA GƏNCLƏR HƏRƏKATI
Əlaqə: Svetoslav Spassov
Ünvan: 10 Narodno Sabranie Sq., mən. 302, 1000 Sofiya
Tel../Faks: (359 2) 872285, (359 54) 59054
E-mail: eym@scas.acad.bg

http://eym.dir.bg

PLÜRALİZM MƏRKƏZİ
Əlaqə: Mikhail Berov 22 Venelin Street, Ap. 79 10000 Sofia, BULGARIA
Tel/Faks: (359-2) 980-5446
Email: cfp@mail.bol.bg
BÖYÜK BRİTANİYA
BEYNƏLXALQ SÜLH BRİQADALARI (BSB)
Ünvan: International Office: Unit 5, 89-93 Fonthill Rd
London N4 3NT Böyük Britaniya
Tel.: 44-(0)-20-7561-9141
Faks: 44-(0)-20-7281-3181
E-mail:info@reacebrigades.org
www.peacebri-gades.org
İSLAM TƏLİM FONDU
Əlaqə: P.O.Box 2700 London, B.Britaniya W1A 3QX
Tel.: +44(0)7973 840 003
Faks:+44(0)1775 355 0393
E-mail: europe@islamist.org
www.islamist.org
REDRESS REABİLİTASİYA TƏŞKİLATI
Ünvan: 3rd floor, 87 Vauxhall, London SE II 5HY
Tel.:+44(0) 20 7793 1777,
Faks: +44(0) 207793 1719
E-mail: redresstrust@gn.apc.org
www.redress.org
SURVIVAL
Head office
Ünvan: 6 Charterhouse Building
London EClM 7ET
Tel.: 00 44 20 7687 8700
Faks: 00 44 20 7687 8701
E-mail: info@survival-international.org
UŞAQLAR VƏ SİLAHLI MÜNAQİŞƏLƏR İTTİFAQI
Əlaqə: Federica Donati
Ünvan: Park, Colchester Co4 3sq,
Tel.: (441206) 873483
Faks: (44 1206) 874026
E-maiI: arrnedcon@essex.ac.uk

http://www2.essex.ac.uk/c&acu

ÇEÇENİSTAN
LATTA
Əlaqə: Lecha Iliasov
Grozny, CHECHNYA
Tel: (7095) 746-3607
E-mail: Iechailyasov@hotmail.com
ÇERNOQORİYA
DEMOKRATİYA VƏ İNSAN HÜQUQLARI MƏRKƏZİ (CEDEM)
Əlaqə: Srdjan Darmanovic ul. Mose Pijade 40
81000 Podgorica, MONTENEGRO
Tel: 381 81 636668
Faks: 381 81 623091
E-mail: cedem@cg.yu
www.cedem.cg.yu
ESTONİYA
YAAN TONİSSON İNSTİTUTU
Əlaqə: Agu Layus
Ünvan: Endla 4, 0001 Tallinn
Tel.: (372-6)263-160
Faks: (372-6) 263-152
E-mail: agu@jti.ee

http://www.ngonet.ee/jti

GÜRCÜSTAN
ATİNATİ ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Qiya Xasiya, Rusudan Kaliçava
Ünvan: Zuqdidi, Rustaveli küç., 94
Tel.: (995 315) 500 56,
Faks:(99599) 5681 84
E-mail: atinati@yiberiarac.ge
DAXİLİ KÖÇKÜN QADINLAR ASSOSİASİYASI
Əlaqə: Julia Kharashvili
Ünvan: 16 Kikadze Str.
Tbilisi, GEORGIA
Tel: (995 32) 98 35 60
Faks: (995 32) 98 35 60
E-mail: julia.kharashvili@unv.org.ge
İNKİŞAF VƏ ƏMƏKDAŞLIQ MƏRKƏZİ (PLÜRALİZM MƏRKƏZİ)
Əlaqə: İvlian Haindrava,
Ünvan: 11 A.Chavchavadze Str. Tbilisi, 380008, GEORGIA
Tel/Faks:(99532) 936115
E-mail: cdc@access.sanet.ge
VƏTƏNDAŞ İNKİŞAFI BEYNƏLXALQ MƏRKƏZİ
Əlaqə: Levan Berdzenishvili
Gudiashvili St., 7 380007 Tbilisi, GEORGIA
Tel./Faks: (995 32) 998 095
E-mail: cdicl@access.sanet.ge

http://www.cdic-georgia.org

XORVATİYA
STINA MƏTBUAT AGENTLİYİ
Əlaqə: Stojan Obradovic, Goran Vezic
Ünvan: 21000 Split, CROATIA
Tel./Faks: (385-21) 488-945 ; (385-21) 488-936
E-mail: stina@zamir.net
İSRAİL
QALİLEY CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Dr.Basel Ghattas
Ünvan: P.O.Box 330, Shefa’amr, 20200
Tel.:(9724) 986 1171/2
Faks:(9724) 986 1173
E-mail: bghattas@gal-soc.org
QAZAXISTAN
GƏNC LİDERLƏR ASSOSİASİYASI
Ünvan: 480096, Almatı
Kloçkov., 18, mən. 4
Tel.: (3272) 435316
Faks: (3272) 435316
E-mail: nat@leader.almaty.kz
QIRĞIZISTAN
KORRUPSİYAYA QARŞI VƏTƏNDAŞ CƏMİYYƏTİ
Əlaqə: Tolekan Ismailova
107 Kiyevskaya Str. App. 510 Bishkek, KYRGYZSTAN
Tel: (996 312) 61 0410
E-mail: TIA@anticorruption.kg
www.anticorruption.kg
KOSOVO
KOSOVO VƏTƏNDAŞ TƏŞƏBBÜSÜ AKSİYASI (KACI)
Əlaqə: Ylber Hysa Tringa Ismajli Str. 1/1 38000 Pristina, KOSOVO
Tel: (381-38) 243-456
Faks: (381-38) 243-456
E-mail: yhysa@kohamail.net
www.KACI-kosova.org
LATVİYA
BƏLƏDİYYƏ TƏDRİSİ MƏRKƏZİ
Ünvan: Donelaicio 20-131 3000 Kaunas
Tel./Faks: (3707) 742461
E-mail: smc@adf.ktu.lt
MACARISTAN
KOMMUNİZMDƏN SONRA DEMOKRATİYA FONDU
Əlaqə: Zoltan Guba, Peter Bozsay
Ünvan: Eotvos u. 24, 1067 Budapeşt
Tel./Faks: (361) 302 29 47
E-mail: dac@mail.datanet.hu; peter.bozsay@parlament.hu
MAKEDONİYA
VƏTƏNDAŞ TƏŞƏBBÜSÜ MƏRKƏZİ
Əlaqə: Goce Todoroski St. Borka Taleski 228 97500 Prilep, MACEDONIA
Tel: 389 48 400 480
Faks: 389 48 25 125
E-mail: ccimk@mt.net.mk
Web: www.geocities.com/cci
MOLDOVA
MOLDOVA HELSİNKİ VƏTƏNDAŞ ASSAMBLEYASI
Ünvan: P.O.Box 570, 2043 Çisinau,
Tel./Faks: (373 2) 243274
E-mail: bio@mdearn.cri.md; paolo@pndearn.cri.md
NİDERLAND
GƏNC QADINLAR VƏ DEMOKRATİYA PROQRAMI
Ünvan: P.O.Box 92066 1090 AB Amsterdam
Tel./Faks: (31 20) 6925813
E-mail: ywd@antenna.nl
ÖZBƏKİSTAN
DAŞKƏND İCTİMAİ MAARİF MƏRKƏZİ
Əlaqə: Muborak Taşpulatova
Ünvan: 700060 Daşkand G.Abdullayev 3/34
Tel.: (998 712) 211164
E-mail: muborak@tpec.uz

http://www.fed.ids.il/links/tpec.htm

POLŞA
AÇIQ QAPILAR
Əlaqə: Anna Machalica
Ünvan: Targowa, 82, 03-448 Varşava
Tel./Faks: (4822) 618 8696, 619 8501
E-mail: opendoor@free.ngo.pl
www.free.ngo.pl/opendoor
“BORİS” – TƏŞƏBBÜS VƏ ÖZÜNƏKÖMƏYİN İNKİŞAFINA YARDIM MƏRKƏZİ
Əlaqə: Pawel Yordan
Ünvan: Nowolirie 25 B, 01-011 Varşava
Tel.: (4822) 8383982
Tel./Faks: (4822) 8382672
E-mail: boris@boris.org.pl

http://www.boris.org.pl

İNSAN HÜQUQLARI ÜZRƏ HELSİNKİ FONDU
Ünvan: Bracka küç. 18/62, 00-028 Varşava
Tel./Faks: (48 22) 629 6996
E-mail: hfhrpol@ikp.atm.com.pl
MƏTBUAT AZADLIĞININ MONİTORİNQ MƏRKƏZİ
Ünvan: 30 Pogonowskiego küc., 01-564 Varşava
Tel.: (4822) 8394643,
Tel./Faks: (4822) 8394069
E-mail: cmw@ikr.pl

http://www.freepress.org.pl

RUMINİYA
LIGA PRO EUROPA
Əlaqə: Istvan Haller, Smaranda Enache
Piata Trandafirilor nr. 5, P.O. Box 1-154
4300 Tirgu Mures, ROMANIA
Tel./Faks: (402-65) 250-183/250-182
E-mail: proeuro@mail.soroscj.ro
PLÜRALlZM FONDU
Əlaqə: Luminita Petrescu, Alexa Babes
Ünvan: Str. Tincani nr 3n-Bl. 8231 SC2, Ap. 61, sector 6
Bucharest 1,ROMANIA
Tel./Faks: (402-1) 2125143
E-mail: fpp@ines.ro
www.pluralism.ro
RUSİYA
BEYNƏLXALQ İCTİMAİ İSTEHLAKÇILAR KONFEDERASİYASI (KONFOP)
Əlaqə: Aleksandr Auzan
“Spros” jurnalının redaksiyası
Ünvan: 103690, Varvarka küç.14, Moskva
E-mail: info@spros.ru

http://www.spros.ru

GƏNCLƏRİN ANTİFAŞİST FƏALİYYƏTİ
Əlaqə: Yuliya Balakirova
Ünvan: 123 154 Moskva a/q 37
Tel.: (095) 191 60 86
E-mail: antifa@antifa.ru
www.antifa.cjb.net
“KARTA/MEMORİAL” HÜQUQ MÜDAFİƏ VƏ MAARİFÇİLİK MƏRKƏZİ
Əlaqə: Andrei Blinushov, Julia Sereda
Ünvan: P.O.Box 20. 3 Kostiushko St. 390000 Ryazan, RUSSIA
Tel./Faks: (7 0912) 214- 858
E-mail: andy@hro.org
www.hro.org
SƏUDİYYƏ ƏRƏBİSTANI
BEYNƏLXALQ İSLAM YARDIM TƏŞKİLATI
Mərkəzi ofis,Ər-Riyad, 12 və 13 nömrəli şosselər
arasındakı Şərqi kəsişmə şossesi.

http://www.qrriyadh.com/english/organi-zations/charity-org/islamic_relief_org.htm

SERBİYA
AZAD SEÇKİLƏR VƏ DEMOKRATİYA MƏRKƏZİ (CESİD)
Lomina 911000 Belgrade, Serbia&Chernogoria
Tel./Faks: + 381 11 3282870; + 381 11 3282801;
E-mail: cesid@cesid.org.yu
www.cesid.org
VƏTƏNDAŞ TƏŞƏBBÜSÜ
Əlaqə: Miljenko Dereta, Dubravka Velat
Ünvan: Bulevar Kralja Aleksandra 79/V
11000 Belgrade, YUGOSLAVIA
Tel./Faks: (381-11) 24-24-800, 24-24-603, 24-23-545, 422-302
E-mail: civin@gradjanske.org
www.gradjanske.org
SLOVAKİYA
MILAN SIMECKA FONDU
Əlaqə: Ingrid Antallova
Hviezdoslavovo nam. 17811-02 Bratislava, SLOVAKIA
Tel.: (421 7) 5443 3552, 5443 1593, 5443 0501
Faks: (421 7) 533 3552, 533 0501
E-mail: msf@mbox.bts.sk
TÜRKİYƏ
AVRASİYA STRATEJl ARAŞDIRMALAR MƏRKƏZİ
Konrad Adenauer cad., N 61, Yıldız-Çankaya/Ankara
Tel.: +90 312 4916070 (PBX)
Faks: 0312 4916099
E-mail: asam@avsam.org
www.avsam.org
TOPIAJM SORUMLARI ARAŞDIRMA MƏRKƏZİ (LİDEA)
Əlaqə: Celal İnal
Ünvan: Ankara, Villa Gür
Bağçılar məhəlləsi küç., 2, man. 1/1
Tel.:(90312)447 11 33
Faks: (90 312) 446 89 59
E-mail: lidea@ledeadanismanlik.com;celalinal@lideadanismanlik.com
www.tosam.org
TÜRKİYƏ-AZƏRBAYCAN MEDİA ARAŞDIRMALARI MƏRKƏZİ
Əlaqə: Rizvan Qənbərli Türkiyə, Ankara
Tel: (+90) 536 219 73 42
Faks:(+90) 3124242222
E-mail: tamam@medianaliz.net
http: www.tamam.org.tr.tc
TÜRKMƏNİSTAN
DAŞHOVUZ EKOLOJİ KLUBU
Əlaqə: Zatoka Andrey
Ünvan: 746301, Daşhovuz
mkr-n C-l,d. 8, kv. 23
Tel.: (9933) 266 83 (24.00-dan sonra)
E-mail: zatoka@glasnet.ru
UKRAYNA
DÖVLƏT VƏ DEMOKRATİYA İNSTİTUTU
Ünvan: 01034 post box 359, Kiyev
Tel./Faks: (380 44) 2284385
E-mail: isd@gluk.org
KRIM MÜƏLLİMLƏR ŞURASI
Əlaqə: Dilara Setveliyeva,
43 Ostrovskogo St.
98400 Bakhchisaray, UKRAINE
Tel: 380 6554 47 111
Faks: 380 6554 47 859
E-mail: tc@tavria.net
UKRAYNA SEÇİCİLƏRİ KOMİTƏSİ
Əlaqə: İgor Popov Ünvan: 254071, Kiyev-71 Horiva küç., 45/4
Tel./Faks: (38044) 416-11-75
E-mail: uuvoters@freenet.kiev.ua

REDAKTORDAN

SALAM DƏYƏRLI OXUCU!

Cəmi onca yaşı olan müstəqil Azərbaycan dövləti min ilin əli əsalı qocasıtək qırıq addımlarla, heç bir yerə tələsmirmiş kimi yavaş-yavaş bir siyasi-iqtisadi sistemdən digərinə keçid etməkdədir. Xalqımız yüz il əwəlki tək, yenə özünün tam və dönməz müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü, qüdrətli dövlət, azad və ədalətli cəmiyyət həvəsi ilə yaşamaqdadır. İnsanlarımız hamının bərabər hüquqla yaşadığı, qanunun hər şeydən və hər kəsdən yüksək tutulduğu, sərbəst hərəkət edildiyi, fikrin azad söylənildiyi, özlərinin və dövlətin taleyini özlərinin seçdikləri adamların formalaşdırdığı hakimiyyətə etibar etdikləri, xoşbəxt rifaha çatmalarına heç bir maneə və təhlükə olmayan bir cəmiyyətdə yaşamaq istəyirlər. Bu istək və arzu heç də xəyal deyil. Bu prinsip və vərdişlər artıq çoxdan bir çox xalqların adi yaşayış tərzinə çevrilib. Biz də dünyanın bu gözəl «yerində» yaşamaq istəyirik. Bizim buna haqqımız var. Layiq olduğumuzu sübut etmək isə özümüzdən asılıdır. Demokratik cəmiyyət azad vətəndaşların sərbəst yaratdıqları çoxsaylı birliklər və rəngarəng təşkilatlar sayəsində mümkündür. Vətəndaş cəmiyyəti insanların öz təşəbbüslərini sərbəst və maneəsiz reallaşdıra bildiyi ictimai-siyasi məkandır. Bu gün Azərbaycanda demokratik dövlət, vətəndaş cəmiyyəti və bu kimi söz və terminlərin tərifini çoxları bilir. Biz son illər sivil cəmiyyətlərin bəşəriyyətə bəxş etdiyi çox sayda azadlıq nümunələri, humanist prinsiplərlə tanış olmuşuq. İndi bizim bu prinsiplərə vərdiş etməmiz, onu həyat tərzimizə çevirməmiz gərəkdir. Biz inanırıq ki, insanlarımız hamı tərəfindən qəbul edilən bu bəşəri prinsipləri milli ənənələr süzgəcindən keçirərək öz həyat normasına çevirmək iqtidarındadırlar. Dəyərli və diqqətli oxucu! «Üçüncü sektor»u indiyədək «İnam» Plüralizm Mərkəzinin nəşr etdiyi «Qeyri-Hökumət Təşkilatları» informasiya bülleteninin varisi də hesab etmək olar. 1998-ci ildən 8 sayı nəşr olunan bülleten artıq öz yerini yeni ad, forma və məzmunla nəşr olunan müstəqil «Üçüncü sektor» jurnalına verib. Biz bu jurnalı azadlığı və hüquq bərabərliyini təkcə özünə deyil, həm də başqalarına rəva bilən insanlar üçün dərc edirik.

Sayğılarla,

Vahid Qazi,

Baş redaktor

№2 (20) —- 2006

NÖYÜT

Avtoritar model həmişə təhlükəlidir: neft pulları olanda da, olmayanda da

Erkin Qədirov

«Böyük neft kapitalının potensial təhlükələri: Azərbaycan -2025”»

Dəyirmi masa

19 aprel 2006

Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzi

Təşkilatçı: «İnam» Plüralizm Mərkəzi Sponsor: «Himayədar» Humanitar Təşkilatı Məruzəçilər: Erkin Qədirov: «Neft sindromu: mənəvi-psixoloji təsir» Inqilab Əhmədov: «Neft sindromu: iqtisadiyyata təsir» Hamınızdan üzr istəyərək mənə verilmiş mövzunu bir qədər dəyişdirmək istəyirəm. Bu, radikal dəyişiklik olmayacaq. Mən hüquqşünas olduğuma görə bu mövzunu hüquqi, qismən də fəlsəfi cəhətdən şərh etməyə çalışacam. Bir hüquqşünas üçün pulun həcmi əhəmiyyətli deyil. Əhəmiyyətli olan pulun öz kommunikativ funksiyasını yerinə yetirə bilib-bilməməsidir. Bizim cəmiyyətdə bu barədə, demək olar, danışılmır. Nə qədər qəribə səslənsə də, pul insanları bərabərləşdirə biləcək bir ünsiyyət vasitəsidir. Məhz bu mənada pulun həcmini əhəmiyyətli hesab etmirəm. Bəli, cəmiyyətdə varlılar var, kasıblar var, kimdəsə pul çoxdur, kimdəsə az. Ancaq sırf kommunikativ dəyərlər baxımından pul insanları bərabərləşdirir, abstrakt ünsiyyət vasitəsi kimi insanlar arasında təbii fərqləri aradan qaldırır. Etnik mənşə, bölgə mənsubiyyəti, dini etiqad, siyasi baxışlar və sair kimi ünsiyyəti əngəlləyə biləcək, yaxud əksinə, ünsiyyəti istiqamətləndirə biləcək fərqləri pul aradan götürür. Burda bir şərt var: pul azad dövriyyədə olmalıdır. İnhisarçı dairələrdə deyil, həqiqətən də cəmiyyətin bütün çevrələrində azad dövriyyədə ola bilməlidir ki, həmin o kommunikativ funksiyasını yerinə yetirə bilsin. Çox vaxt qıcıqlandırıcı görünən varlı-kasıb ziddiyyəti əslində pulun özünün problemi deyil. Pulun kommunikativ rolu oynaya bilməməsi problemidir, pulun bu və ya digər qrupun əlində cəmləşməsi problemidir. Müxtəlif meyarlarla formalaşmış qruplar pul dövriyyəsini inhisara alanda pul kommunikativ funksiyasını yerinə yetirə bilmir. Bizim cəmiyyətin bəlası budur. Mənə verilmiş mövzuda çox maraqlı bir məsələ var: insan mənəviyyatı və milli natamamlıq problemi. Bizdəki milli aşağılanma, milli natamamlıq kimi məsələlər, məncə, düşüncə vektorunun yanlış seçilməsindən irəli gəlir. Düşüncə məzmunundan yox. Məsələn, özünütənqid çox vacib keyfiyyətdir. O cümlədən mübaliğəli tənqid. Bütün millətlərin özləri haqda kəskin lətifələri var. Amma düşüncə vektoru yanlış seçiləndə, düşüncənin məzmunundan asılı olmayaraq, siz uğur qazana bilməyəcəksiniz. Nəyi nəzərdə tuturam? Biz ehtiyaclarımızı həddən artıq mütləqləşdiririk. Ehtiyac vektorunu seçəndə insanın ilk ağlına gələn təsəvvür çətinlikdir. Çətinlik, xüsusilə ehtiyaclarımızı ehtimallaşdırmağa başlayanda, hansısa ehtimallar quranda ki, alınar, alınmaz, eləyək, eləməyək, getdikcə çözülməzliyə çevrilir. Belə bir düşüncə vektoru var: ehtiyac-ehtimal-ehtiyat. Bunun ardınca çətinlik-çözülməzlik-çətingənlik gəlir. Bir qədər neqativ, bədbinliyə gətirən düşüncə vektorudur. Amma pozitiv vektor da var. Pozitiv sözü müsbət kimi tərcümə olunur, amma latın mənşəyinə baxsanız, onun kökündə təyin etmək anlamı durur. Siz şəraiti özünüz təyin etdiyinizə inanmağa başladıqca şərait sizə başqa cür görünəcək. Buna inanmasanız, şərait sizi təyin edəcək. Pozitiv düşüncə vektoru belədir: istək-inam-iradə. Ehtiyac kateqoriyası ilə deyil, istək kateqoriyası ilə düşünəndə siz çətinin əvəzinə çarə haqqında düşünəcəksiniz. Burada istək və ehtiyacı qarşılaşdırmanın təməlində vasitə ilə bəhanənin qarşılaşdırılması durur. Siz vasitə kateqoriyalarından düşünsəniz, uğur qazana bilərsiniz. Bəhanələr kateqoriyası ilə – hökumət qoymur, transmilli korporasiyalar qoymur və yaxud hansısa terrorçular qoymur – düşünsəniz, batacaqsız. Tək əldən səs çıxmaz deyərlər. Özünüz kimi inancları olanları tapandan sonra ətrafınızda çevrə yaranacaq. Siz çözülməzlik əvəzinə çevrə haqqında düşünəcəksiniz – ünsiyyət çevrəsi, kommunikativ mühit. Və nəhayət, iradənizi ortaya qoyacaqsınız. Vacib olan çarə axtarışı, çevrə quruluşu və çalışma əzmidir. Kommunikativ əxlaq nəzəriyyəsi baxımından vacib olan dəyərlərin məzmunu deyil, dəyərlərin mübadiləsidir. Dəyərlər mübadilə olunmursa, onların məzmunu da anlaşılmaz qalır. Xüsusilə gələcək nəsillər üçün. Çox vaxt sual olunur: cəmiyyət olaraq biz neftdən gələn gəlirləri həzm edə biləcəyikmi? Mən yenə iqtisadi məsələni qoyuram qırağa. Dedik ki, pul ünsiyyət vasitəsidir və onun bu funksiyanı yerinə yetirə bilməsi üçün azad dövriyyədə olması lazımdır. Pulun azad dövriyyədə olması üçünsə, təbii ki, azad bazar münasibətləri lazımdır. Azad bazar münasibətləri isə azad siyasi modeldən keçir. Neft gəlirlərini həzm edə biləcəyikmi sualının cavabını burda axtarmaq maraqlıdır. Bizim siyasi proses və onu idarə edən siyasi model həddindən artıq ləngdir. Ədalətlidir və ya ədalətli deyil – bir tərəfə qalsın, ləngdir. Qərarların qəbulu, onların hazırlanması, müzakirəsi, hələ mən həyata keçirilməsini demirəm, nə qədər xeyli vaxt aparır. Bəzi qərarlar nəinki cəmiyyət, hətta mütəxəssislər çevrəsi üçün tam gözlənilməz olur. Halbuki vacib qərarlar pilləli ictimai müzakirələrdən keçib ortaya çıxarılmaldır. Bizim hökumətin modelinə baxın. Prezident respublikası olduğumuz söylənilir, amma Nazirlər Kabinetinin bir qurum kimi mövcudluğu – xüsusilə bu formada – tamamilə məntiqsizdir. Əvvəla, sırf kommunikativ əxlaq baxımından. Siz saysanız nazir neçə adama tabedir, çox absurd bir mənzərə alacaqsınız. Nazir tabedir baş nazirin müavininə, baş nazirin birinci müavininə, baş nazirin özünə, Prezidentin İcra Aparatının rəhbərinə, icra aparatının şöbə müdirinə və nəhayət, prezidentə. Əlbəttə, mütləq deyil ki, nazirlə prezident arasında ünsiyyət məhz bu beş mərhələni keçsin. Amma elə bu da məsələnin ən istehzalı tərəfidir, çünki nazirdən vəzifə etibarilə daha yüksək olan baş nazirin birinci müavini özünü lazımsız hesab etməyə başlayır. Kommunikasiya pozulur, intriqalar artır, qərarların mübadiləsi, ideyaların, məlumatların mübadiləsi ləngidilir, bəzən ümumiyyətlə həvəsləndirilmir. Məhz buna görə bir nazirlikdə hazırlanan qərar layihəsi haqqında başqa nazirliyin çox vaxt xəbəri olmur. Və yaxud bir nazirin ictimaiyyətə verdiyi məlumat başqa nazirin məlumatının tam tərsidir. Hökumət daxilində mübadilə yoxdur, müzakirə yoxdur. Belədə o, çox ləng işləyən nəhəng bir avtoritar modelə çevrilir. Bu isə həmişə təhlükəlidir: neft pulları olanda da, olmayanda da.

Neft selində Azərbaycan Pessimist, optimist və realist ssenarilər

İnqilab Əhmədov

İctimai Vəsaitin Monitorinqi Mərkəzinin direktoru

Neftin Azərbaycanda potensial təhlükə mənbəyi olub-olmadığını araşdırmaq üçün ilk növbədə dünya təcrübəsinə istinad eləyib bir qanunauyğunluğa nəzər salmaq lazım gəlir. Bizlərdə belə bir təsəvvür yaranıb ki, Azərbaycan zəngin neft ölkələri arasında ilk yerlərdən birini tutur. Əslində belə deyil. Adambaşına düşən neft-qaz hasilatına görə biz dünya ölkələri arasında 29-cu sıradayıq.

Sıra	Ölkənin adı	Əhali 2003 (mln.nəfər)	Adambaşına neft hasilatı (barrel)	Adambaşına qaz hasilatı (şərti vahid)	2002/2003-də adambaşına neft və qaz hasilatı
1	Qətər	0.61	500.3	312.4	812.6
2	Bruney	0.36	216.1	210.7	426.8
3	BƏƏ	3.00	291.8	95.4	387.3
4	Norveç	4.53	265.3	96.8	362.1
5	Küveyt	2.52	297.5	22.1	319.6
6	Ekvatorial Qvineya	0.49	181.0	16.3	197.3
7	Səudiyyə Ərəbistanı	24.22	139.4	15.0	154.3
8	Trinidad Tobaqo	1.30	44.5	101.1	145.6
9	Oman	2.85	110.4	34.7	145.2
10	Bəhreyn	0.72	22.1	81.3	103.4
11	Liviya	5.50	95.0	6.8	101.9
12	Türkmənistan	4.87	14.7	68.1	82.8
13	Qabon	1.33	73.5	0.0	73.5
14	Kanada	31.51	34.0	36.6	70.5
15	Venesuela	25.70	42.1	6.9	49.0
16	Rusiya	143.25	20.7	25.0	45.7
17	Əlcəzair	31.80	20.2	16.2	36.4
18	Danimarka	5.36	25.1	9.7	34.9
19	Qazaxıstan	15.43	24.8	5.2	30.0
20	Malayziya	24.43	12.8	13.5	26.2
21	İran	68.92	19.1	6.6	25.7
22	Britaniya	59.25	14.5	11.0	25.5
23	Konqo	3.70	24.7	0.0	24.7
24	İraq	25.18	24.5	0.0	24.5
25	Anqola	13.60	24.0	0.0	24.0
26	Avstraliya	19.73	12.5	10.8	23.4
27	Niderland	16.15	0	23.0	23.0
28	ABŞ	294.04	9.4	11.7	21.1
29	Azərbaycan	8.37	13.5	3.8	17.4
30	Özbəkistan	26.09	2.4	13.0	15.3
31	Meksika	103.46	13.0	2.2	15.2
32	Argentina	38.42	7.6	6.4	13.9
33	Suriya	17.80	12.0	1.8	13.8
34	Ekvador	13.00	11.7	0.0	11.7
35	Yeni Zelandiya	3.90	0.0	9.2	9.2
36	Yəmən	20.01	8.5	0.0	8.5
37	Nigeriya	124.00	6.2	1.0	7.1
38	Misir	71.90	3.8	2.1	5.9
39	Kolumbiya	44.22	4.8	0.9	5.7
40	Boliviya	9.10	1.6	3.9	5.5

Cədvəldən göründüyü kimi, əksər ərəb dövlətləri və neftlə zəngin başqa ölkələr fonunda nisbətən kasıb neft ölkəsiyik. Əlbəttə, 2004 və 2005-ci illərdə bu göstərici bir qədər artıb. Hesablamalara görə, indi Azərbaycanın göstəricisi 25 barrel civarındadır. Mövcud qanunauyğunluq belədir ki, il ərzində adambaşına düşən neft və qaz hasilatı 50 barreli keçərsə, həmin ölkə demokratiya, şəffaflıq və bu kimi başqa sivil dəyərlər olmadan da keçinir. Misal olaraq ərəb ölkələrini göstərmək olar.

Azərbaycanın 50 barrel həddini 2010-12-ci illərdə keçəcəyi güman edilir. Ancaq qanunauyğunluğun əsas şərti də odur ki, bu dövr ən azı 10-15 illik bir zaman kəsiyi üçün yarayır. Əgər bunun fərqinə varmasaq, neft bizə böyük bir fəlakət gətirəcək. Biz demokratik institutları olmayan və adambaşına 50 barreli keçən zəngin ölkələr kimi buna hazır deyilik.

Hazırda neftdən 1,2–1,5 milyard ABŞ dolları qazanırıqsa, 2006-ci ilin sonundan bu rəqəm kəskin artacaq. Pik dövründə – 2010-12-də ildə 16–17 milyard dollar gəlir əldə edəcəyik.

Təxminən 2011-ci ildən təhlükəli dövr başlaya bilər. Əsas layihələrdən ölkəyə çatası pulları hesablayanda dəhşətə gəlirsən. Əgər hasilat 50 barreli keçərsə, təxminən 180-190 milyard dollar gəlirdən söhbət gedir. 1994-cü ildən başlayaraq biz neftdən cəmi 2,5 milyard dollar pul almışıq. Çox kiçik rəqəmdir, ancaq artıq onu hiss edirik. 2.5 milyardı 180-190 milyardla müqayisə edin, görün hansı mənzərə yarana bilər.

“Əsrin müqaviləsi” bağlanandan 1998-ci ilə qədər əksəriyyətimiz tezliklə Küveyt olacağımızı düşünürdük. Ağlımıza gələn ilk fikir daha işləməyə ehtiyacın olmayacağı idi. Lakin 1998-ci ildən başlayaraq neftin qiyməti aşağı düşdü, bu da ölkəyə mənfi iqtisadi təsir göstərdi. Tezliklə “Küveyt olmaq” fikrindən daşındıq.

İkinci mərhələ – 1998-2001-ci illər ağır keçdi. Bu dəfə daha realist olmaq istədik: “Elə yaşayıb işləməliyik ki, sanki neftimiz yoxdur”. 2002-ci ildən sonra bir tərəfdən xarici partnyorlarımıza, digər tərəfdən ağıllı vətəndaşlarımıza bəlli oldu ki, neft gəlir məsələsinə ciddi yanaşmasaq, o bizə xoşbəxtlik yox, bədbəxtlik gətirəcək. Məhz o vaxtlar xarici partnyorlarımızın, dostlarımızın dəstəyi ilə Bakıda “Caspian Revenue Watch” qrupu yarandı.

Diqqətinizi risk faktorlarına yönəltmək istəyirəm. Xarici həmkarlarımızın dəqiq hesablamalarına görə, 2010-cu ildə neftin bir barrelinin qiymətinin təkcə 1 dollar səhv hesablanması (öz xeyrinə səhv hesablanmadan söhbət gedir) hökumət və xarici şirkətlərin ümumilikdə 250-300 milyon dollar vəsaiti mənimsəməsi deməkdir. Yəni korrupsiya ictimai vəsaitin istifadəsində müstəsna bir amil kimi qalmaqdadır.

İdarəetmə sistemində şəffaflığın olmaması hər birimizə bəllidir. Həmin problemlər şirkətlərin fəaliyyətində də var. Bu işdə səriştəsi olan QHT koalisiyası və ekspert qrupu kimi ictimaiyyətin neft gəlirlərinin idarə edilməsində maraqlı olmadığını müşahidə edirik. KİV-lərin zəifliyi, demokratiya ənənəsinin kövrəkliyi, bağlanmış bütün sazişlərdə ARDNŞ-nin həm dövlət, həm də öz adından çıxış etməsi (onun biznes maraqları dövlətin maraqları ilə toqquşur) ən böyük problemlərdir. Əlbəttə ki, belə risk faktorları işimizi çətinləşdirir.

Təhlükənin ilk simptomları. 2005-ci ildə neft sektorunun ümumi daxili məhsulda xüsusi çəkisi 42% təşkil edirdisə, 2009-cu ildə 50, 2010-cu ildə isə 55% olacaq. Büdcədə də neft gəlirlərinin çəkisi getdikcə artır və bu il 58,4 %-ə dirənəcək. Deməli, iqtisadiyyatımız neftə bağlanıb. Ola bilsin ki, bu, təhlükə mənbəyi deyil. Ancaq qeyri-neft sektoru paralel inkişaf etməsə, acınacaqlı bir proses başlaya bilər. Ölkədə baş alıb gedən xidmət bumu – restoranlar, şadlıq evləri, o cümlədən tikinti bumu birbaşa neft gəlirlərindən asılıdır. Rəqabətə davamlı məhsulu istehsal edib xarici bazara çıxarmaq imkanımız yoxdur. Bütün bunlar pulu xidmətə xərcləməyə məcbur edir.

Büdcəmizdə təmin edilməmiş neft pullarının ildən-ilə artması dövriyyədə olan pulları da artırır. Cünki bu pulları real iqtisadiyyat qazanmayıb. Bu isə öz növbəsində inflyasiyaya gətirib çıxarır. Hökumət inflyasiyanı cilovlamaq üçün manatı möhkəmləndirmək siyasəti yeridir. Möhkəmlənmiş manat isə qeyri-neft sektoru üçün maneədir. O, maya dəyərinin artımına səbəb olur ki, bu da xarici bazarda milli məhsulun rəqabəti qabiliyyətini azaldır. Nəticədə qeyri-neft sektorundan gəlirlər yerində sayır və hökümət büdcəni daha çox neft pullarının üstündə qurur.

Sonda diqqətinizə neft gələcəyimizlə bağlı üç ssenarini çatdırmaq istərdim:

Pessimist ssenari. İqtisadiyyat tədricən neftə bağlanır, qeyri-neft sektoru, mal və məhsul istehsalı, demək olar ki, yalnız daxili bazarın bir hissəsinin ehtiyaclarını ödəyir. Xidmət sektoru inkişaf edir və investisiya yatırımının ən əlverişli sahəsinə çevrilir. Bakı və Abşeron əyalətdən fərqli olaraq yüksək həyat tərzi və yüksək qiymət səviyyəsi nümayiş etdirir. Korrupsiya səngimir və gizli iqtisadiyyatın xüsusi çəkisi qeyri-neft iqtisadiyyatı ilə müqayisədə kəskin artır. 2015-ci ildən başlayaraq əhali, xüsusilə kasıb və orta təbəqə, sosial-iqtisadi vəziyyətin pisləşməsini müşahidə edir. Hökumət yaranmış maliyyə boşluğunu xarici borclanmaya getməklə nisbətən yumşaldır. Nəticədə Azərbaycan regionda zəif, asılı dövlətə çevrilir.

Optimist ssenari. Hökumət neft gəlirlərinin düzgün istifadəsinin taleyüklü məsələ olduğunu anlayır, dövlət idarəetmə infrastrukturunu köklü surətdə islah edir. Cəmiyyətin nisbətən aktiv hissəsi neft gəlirləri ilə bağlı məsələləri bir nömrəli problemə çevirməyə nail olur və ictimai təpki yaradır. Avropaya inteqrasiya surətlənir və demokratikləşmə meyli hökumətin əhali ilə münasibətdə daha cavabdeh olmasına gətirib çıxarır.

Realist ssenari. Hökumət bəzi islahatlara gedir, korrupsiya və səmərəsiz idarəetmənin qarşısını qismən alır. Beynəlxalq şəffaflıq təşəbbüsləri müəyyən nəticə verir. MDB məkanında işləyən azərbaycanlıların sayəsində ölkəyə artan pul axını, neft daxilolmalarında yaranan boşluğu nisbətən kompensasiya edir. Xarici idarəetmədə və bank hesablarında olan təxminən 50 milyard dolların investisiya şəklində yatırılmasından ildə təxminən 4-5 milyard dollar gəlir əldə olunur.

Bu üç ssenaridən hansının gerçəkləşəcəyini zaman göstərəcək. Ancaq bir məsələ indidən bəllidir: hər şey özümüzdən asılıdır.

Fazil Qəzənfəroğlu, millət vəkili:

- Neft gəlirləri kifayət qədər geniş mövzudur, istənilən prizmadan, o cümlədən onun doğura biləcəyi problemlər bucağından yanaşaraq təhlil aparmaq olar. Ancaq açığı, indiki dövrdə, ümumiyyətlə, hansısa gəlirin cəmiyyətə bədbəxtçilik gətirəcəyinə yönəlik yanaşmanı qəbul eləmirəm. Hər bir şey bədbəxtlik də gətirə bilər, xoşbəxtlik də, baxır insan özünü buna necə hazırlayır. Bunun üzərində müzakirə aparsaq, daha yaxşı olar.

Tutaq ki, neft olmasaydı, Azərbaycan insanı başqa bir variantda, başqa bir modeldə daha fərqli insan kimi yetişə bilərdimi? Mən bu məsələdə optimist deyiləm. Azərbaycan cəmiyyətinin özünün tərbiyə üsulu fərqli inkişafa imkan vermir. Neft olmasaydı, elə düşünməyin ki, bu universitetlərlə, bu təhsil və səhiyyə sistemi ilə biz nəyisə dəyişə bilərdik. Adi misal gətirim. Belarus kimi avtoritar bir ölkə – təbii, Azərbaycan da eyni modelə aid ölkədir – 1993-cü ildə qanun qəbul edib ki, səhiyyə xərcləri büdcə xərclərinin 10 faizindən az olmamalıdır. Azərbaycanda bu, 3 faiz həcmindədir. Normal ölkələrdə düşünürlər ki, hər hansı bir xəstə insan sabah büdcəyə yük olacaq. Yəni sosial müavinət və ya başqa formada büdcədən asılı vəziyyətə düşəcək. Azərbaycanda bu düşüncə yoxdur.

İndi bizdə neft gəlirlərinin gündəlik paylaşması gedir. Erkin bəy məruzəsində doğru qeyd elədi, bu, idarəetmə modeli ilə bağlıdır. Əslində, Azərbaycan tipli ölkələrə prezidentli respublika modeli uyğun deyil. Ölkənin təmsilçilik sistemi dəyişməlidir ki, siyasi elita genişlənsin və bu da yaradıcı düşüncəni Azərbaycanın idarəetmə sisteminin içinə gətirə bilsin. Digər tərəfdən, Azərbaycanda ən çox ümumi daxili məhsulun artımıyla öyünürlər. Ümumi daxili məhsulun artımı nə zamandan iqtisadiyyatın inkişafı üçün qürur duymağa əsas verir?! İnsanla fəxr yoxdur, cəmiyyətin inkişaf göstəricisi ola biləcək, tutalım, bir universitetlə fəxr yoxdur, ancaq rəqəmlə öyünürlər.

Biz tez-tez vəhşi kapitalizm terminini işlədirik. Ümumiyyətlə, kapitalizm Azərbaycana gəldimi? Gələ bilməz axı! Kapitalizm təkcə iqtisadi model deyil, həm də əxlaq modelidir, kollektivçilikdən imtina modelidir, fərdin azadlığına söykənən cəmiyyətin qurulması deməkdir. Azad düşünməyən, təşəbbüsü olmayan hansı bir cəmiyyət nəyisə dəyişə bilər, yeniləşdirə bilər?! Azərbaycanda həmin kapitalist modeli qurulmadı. Bəli, iqtisadi inkişafın müəyyən işartıları var. İnsanların müəyyən mənada imkanları genişlənir. Amma bu, istehlak təfəkkürünün və istehlakçı şüurunun genişlənməsinə yönəlik inkişafdır.

Azərbaycanda siyasi sistemin bütövlükdə ləngliyindən daha çox cəmiyyətin özünün bir ləngliyi var. Bunun üzərinə getmək lazımdır. Neft gəlirləri məsələsindən yapışıb ciddi müzakirələr aparmalıyıq. Müzakirələrdə müəyyənləşməlidir ki, 2025-ci ildən sonrakı azərbaycanlı modelini qurmağımız üçün hansı istiqamətlərə bu gündən güc qoymalıyıq, hansa istiqamətlərə daha çox vəsait ayırmalıyıq. İqtisadi təhlil bir tərəfə, mənəvi-psixoloji baxımdan Azərbaycan cəmiyyətini necə dəyişməli olduğumuzu müəyyənləşdirməliyik.

Mais Güləliyev, Vətəndaş Təşəbbüsləri Mərkəzinin rəhbəri:

- Çox vacib bir mövzu gündəmə gətirilib. Ancaq gecikmişik, artıq lələ köçüb, yurdu qalıb. Azərbaycanın taleyi nazik bir tükdən asılı vəziyyətdədir. İnqilab bəy, bu siz iqtisadçıların təqsiridir. Zaman keçib, Azərbaycanın yeraltı sərvəti faktiki olaraq satılandan, var-dövlətimiz digərinin hüquqi mülkiyyətinə çevriləndən sonra fikirləşirik ki, nəyi necə dəyişmək olar…

Azərbaycanın idarəçilik modelindən danışıldı. Bu gün Azərbaycan idarəçiliyini dəyişmək faktiki olaraq cəmiyyətin əlində deyil. Çünki Azərbaycanda yaxşı idarəçilik modelinin yaradılmasında Azərbaycan cəmiyyətindən başqa heç kim maraqlı deyil. Kim maraqlı olacaq axı?. Amerika Birləşmiş Ştatlarımı, Avropa ölkələrimi? Qətiyyən. Nə üçün? Ən adi alternativ, ən mümkün olan alternativi təsəvvür eləməyə çalışaq. Tutaq ki, Azərbaycanda doğrudan da gözəl idarəçilik var, neft gəlirləri ədalətlə paylanır, inkişafa sərf edilir. Qərbdə belə hesab edirlər ki, bu cür inkişaf Qafqazda yeni münaqişə ocaqları əmələ gətirə bilər. Çünki cəmiyyətin özü həmin inkişafa hazır deyil. Psixoloji olaraq inkişafa hazır deyil. Avropa ölkələri, Amerika institutları bu nəticəyə gəlib.

Neft gəlirləriylə bağlı həyəcan təbilini əvvəldən çalmaq lazımıydı. 1994-cü ildə, heç olmasa 2003-cü ilə qədər ki, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı Bakı-Ceyhan kəmərinin maliyyələşməsinə icazə verməsin. Heç olmasa Azərbaycan ildə 50 milyon ton yox, 10-15 milyon ton neft ixrac etsin. Yəni Azərbaycan cəmiyyəti bu gəlirləri doğrudan da həzm etmək qabiliyyətində olsun. Artıq biz başqa şey fikirləşməliyik. Onu qeyri-hökumət təşkilatları, müvafiq xidmətlər, düşüncə mərkəzləri eləməlidir. Elmi yanaşmanın eyforiya və ya emosiyalarla yanaşma tərzindən ciddi fərqi budur ki, onun proqnozlaşdırma imkanı var. Elmi yanaşma da nəyi tələb edir? Bugünkü elmi yanaşma tələb edir ki, Azərbaycanda yaxşı idarəçiliyin yaranmasına mane olan bütün elementləri üzə çıxarsın. Bura beynəlxalq maliyyə institutları, ABŞ-ın, Avropa ölkələrinin proqramları, transmilli şirkətlərin Azərbaycandakı nümayəndələri daxildir. Bunların fəaliyyəti Azərbaycanda diqqətlə öyrənilməlidir.

Rəhman Bədəlov, filosof:

- İlk baxışda Erkin bəyin çıxışı bizim dəyirmi masanın mövzusundan bir az kənara çıxdı. Amma mən Vahid bəyə minnətdaram ki, məhz Erkin bəyi məruzəçi kimi dəvət edib. Yəni bu güzgüdə biz özümüzə heç vaxt baxmamışıq.

Məsələ ondadır ki, Azərbaycan vətəndaşı puldan qorxur. Yəni bizimçün pul əskinasdır. Əskinas kimi yığırıq, göndəririk xaricə. Pul Azərbaycanda dövriyyə eləmir. Bu barədə düşünmək lazımdır. Pul dövriyyəsi bütün maneələri qırmağa qadirdir. Amma bizdə qırmır. Demokratiya isə başqa cür qurulmur.

Söhbət bir neftdən getmir. Söhbət bizim iqtisadiyyata baxışımızın, pisxolgiyamızın, mentalitetimizin köklü dəyişməsi zərurətindən gedir. Bu mənada mən Erkin bəyin çıxışını daha ciddi, daha dəqiq söhbətlərə giriş sayıram.

Azər Mehtiyev, iqtisadçı-ekspert

- Nəyə görəsə böyük neft pullarından danışanda nəzərlər yalnız iqtisadçılara yönəlir. Böyük neft pulları bir iqtisadi məsələ deyil. İqtisadi məsələ yalnız konkret iqtisadi layihələrlə bağlıdır. Böyük neft pulları menecment məsələsidir, idarəetmə məsələsidir. Bu da asılıdır sahibkardan. Sahibkarla iqtisadçı da eyni şey deyil. Hamı bilir ki, sahibkar da fərqli şeydir, iqtisadçı da fərqli şeydir.

Hər şey ondan asılıdır ki, bu neft pullarını idarə edən institut, dövlət bu pulları nə dərəcədə səmərəli idarə etməyə hazırdır. Neft pullarının ilkin, belə deyək ki, dalğasını hiss edirik. İnflyasiya ilə, büdcədəki artımlarla. Obrazlı desək, hələlik bu pullar bizim başımızı sığallayır. Ancaq yavaş-yavaş onun yumruğa çevrilməyinin şahidi olacağıq. Təsəvvür edin ki, bizim balaca bir arxımız var və ora güclü sel gələcək. O selin, o suyun faydalı istifadəsi üçün vaxtında ya arxı genişləndirib xüsusi kanallar çəkməliyik. Ya da heç olmasa onun ağzını açmalıyıq ki, gedib gözəl bir gölməçəyə yığışsın və ondan daha sonra istifadə edə bilək. Bizim iqtisadiyyatımız bunun heç birinə hazır deyil.

Böyük neft pullarını dərhal həzm etməyə girişsək, dağıdıcı inflyasiya ilə üzləşə bilərik. Təbii ki, biz pulları iqtisadiyyata hissə-hissə buraxmalıyıq. Belədə qalan pulların xarici banklarda yatırılması ehtimalı yaranır. Xaricdə yatırılan pullar isə nə depozitə, nə idarəetməyə gedir. Yalnız 2-3 faizlə gəlir götürmək imkanı verir. Yəni bu resurslardan bizdən çox həmin banklar faydalanacaq.

İndiki idarəetmə şəraitində həmin pulları hətta iri layihələrə yönəltsək belə, effekt az olacaq. İndiyə qədər yönəldilən layihələri görürsünüz. Məsələn, dövlət büdcəsinin bir bölməsi var: sənaye və tikinti xərcləri bölməsi. Bu bölməyə ümumiyyətlə heç bir təsnifat verilmir. Halbuki ən çox vəsait ayrılan bölmədir. Hara gedir, necə xərclənir bu pullar – heç kəsə məlum deyil. Burda səslənən bir fikirlə də mən razıyam ki, qədərini bilmədiyimiz şeyin qədrini də bilmərik.

Təəssüf ki, istənilən halda neft gəlirlərinin iqtisadi baxımdan faydalanmaq imkanlarımız məhduddur. Ölkənin neft gəlirlərindən istifadə strategiyası yoxdur, ancaq gəlişigözəl sözlər var: təhsil belə gəldi, səhiyyə belə getdi. Bugünkü təhsil və səhiyyə sisteminə nə qədər pul ayırsan da, ondan səmərəli istifadə olunmayacaq. Kökündən fərqli bir siyasət yeridilməlidir.

Nəsib Nəsibli, millət vəkili:

- Mən o nöqtədən başlayacağam ki, artıq Azərbaycan gecikib. Neft pullarının dadını biliblər və onu xalqa verməyəcəklər. İnfrastrukturu, sosial durumu, siyasəti neft gəlirlərinə hazır olmayan ölkələr bədbəxtliklə üzləşirlər. Bu, qanundur. Bir balaca ümid qalır ki, bəlkə Amerika, Avropa Birliyi öz maraqları baxımından bu hakimiyyəti boğsunlar ki, sabah siyasi islam gələ və bunları neft gəlirlərindən məhrum edə bilər. Ona da mən az ümid edirəm. Niyə? Keçən təcrübə var. Təzyiq göstərdilər, Neft Fondu yarandı. Neft Fondu birinci növbədə şəffaflıq tələb edir. Şəffaflıq varmı? Hərdən hesabat xarakterli mətbuat konfransları keçirmək şəffaflıq demək deyil. Parlament nəzarəti yoxdur. Heç bizim indiki parlamentin nəzarəti olsa da, xeyri yoxdur. Avropa dəyərləri gəlməyinə gəlir, amma yolda öz keyfiyyətini itirir. Adı olur, dadı yox.

Neft həqiqətən də yalnız iqtisadi məsələ deyil. Siyasi məsələdir. Özü də bütün dünyanın təcrübəsi göstərir ki, birinci növbədə siyasi məsələdir. Artıq başımızla, bədənimizlə, hər yerimizlə nefti indeksləşdirmişik. Bütün həyatımızı bax bu neft müəyyən edir. Ordan da yalan artır. Sovet dövrünün yalanları. Deyirlər ki, iqtisadiyyatda 26 faiz artım var. Bu, neftin qiymətinin artmasının hesabınadır. Qeyri-neft sektorunda artım nə qədərdir? Gəlin bunu düşünək. Ermənistanda son 5-6 ildə 10 faizlik stabil inkişaf var və bu, sağlam inkişafdır. Orta Asiya cümhuriyyətlərində də bizə nisbətən çox sağlam inkişaf gedir.

İlqar Hüseynli, Sosial-Strateji Tədqiqatlar və Analitik Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri:

- Mən neft gəlirlərinin gələcək taleyində iki əsas problem görürəm. Birincisi cəmiyyəti ağzına almış korrupsiya amili, ikincisi qeyri-neft sektorunun yaddan çıxarılması. Böyük neft gəlirləri hələ tam gəlməyə başlamayıb, ancaq indidən səs-küylə bahəm korrupsiya da artır. Azərbaycanın büdcəsi sürətlə şişir. Tutalım, müdafiə xərclərinin 600 milyon dollara qaldırılmasını gözə soxurlar. Korrupsiya varsa, nə fərqi var hərbi büdcə artdı, ya əvvəlki kimi qaldı. Dünən tankı 10 min dollara alırdılar, bu gün 60 min dollarla sənədləşdirəcəklər. Yaxud Dövlət Neft Şirkətində çox xırda detalları üçqat, dördqat qiymətinə sənədləşdirirlər. Yəni korrupsiyanın neft gəlirlərini udacaq.

Biz milli sərvətlərimiz məsələsinə çox ciddi yanaşmalıyıq. Sevindirici haldır ki, bu gün qeyri-hökumət təşkilatları bir koalisiya olaraq neft gəlirlərinin şəffaflığıyla məşğul olurlar və bu problemi milli səviyyəyə qaldırıblar. Mən çox arzulayardım ki, bu, tendenisiya halını alsın, neft gəlirlərinin də, büdcənin də hara və necə xərclənməsi ictimaiyyətin diqqətində olsun. Ancaq təbii ki, bu problemin fundamental həlli demokratik hakimiyyətin qurulmasından keçir.

Novella Cəfəroğlu, Dilarə Əliyeva adına Qadın Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin sədri:

- Bu yaxınlarda Türkiyədə qazaxıstanlı bir professorla tanış oldum. Ölkədə neft gəlirləri hesabına infrastrukturun, turizmin inkişafından danışdı. Deyir, sizin adamlar gəlib Qazaxıstanda biznes qururlar, bizim neft gəlirləri hesabına. Təsəvvür edin, xidmət sferasında işləmək üçün tələbələrə 100 dollar təklif edirlər, onlarsa razılaşmırlar ki, 100 dollar azdır. Qazaxıstandakı inkişaf tempi bizdə də olacaq. İstəsək, istəməsək də, mehmanxanalar da açılacaq, turizmə də pul qoyulacaq. Neft pullaryla maşın istehsal etməyəcəyik ki, maşını almanlar düzəldir – imkanı olan “Mersedes” alacaq.

Neft pullarının millətə nə xeyri olacağını düşünməliyik. Bu minvalla millətə beş-üç manat verib başını aldadacaqlar. Millətdə inam itib ki, bu neft onundur. Burda elitar insanlar yığışıb. Neft problemini bir gün də olsun diqqətdən kənar qoymamalıyıq. Mən çox istərdim ki, neftlə bağlı dəyirmi masalarda ən konkret mövzular qoyulsun. Tutalım, iki neft ölkəsini – Qazaxıstanla Norveçi götürüb müqayisəli təhlillər aparaq. Görək onlar neftdən necə istifadə edirlər, biz necə yararlanırıq. Belə bir tədbir keçirib bütün siyasi partiyaları, hökumət nümayəndələrini çağıraq. Camaatın bu sarıdan maariflənməyə çox ehtiyacı var. Əks halda neft bir ovuc adama xeyir gətirəcək, milləti isə daimi təhlükələrlər üz-üzə qoyacaq.

Mehriban Vəzir, yazıçı-publisist -

Novella xanım deyir, cəmiyyətdə inam yoxdur ki, neft onundur. Məncə, Azərbaycan cəmiyyətində bu inam heç vaxt olmayıb. Neftimizin 150 il tarixi var. İlkin mərhələdə ayrı-ayrı adamların şəxsi mülkiyyəti olub. Sonra sosialist mülkiyyəti. İndi neft kimindir – bunu da bilirik.

Neft pulları böyük təhlükələr gətirir, burada çox yerli-yataqlı qeyd olundu. Bu təhlükənin qarşısını yalnız ictimai müqavimət ala bilər. İctimai müqaviməti hazırlamaq lazımdır. Milli teatrı Nəcəf bəy Vəzirov yaratdı. Milli operanın əsasını Üzeyir bəy qoydu. Zərdabi milli jurnalistikamızın bünövrəsini tökdü. Hamısı da xalqın sərvətidir. Neft Allahın qismətidir, o da xalqa məxsusdur. Əgər biz bu yöndə ciddi maarifçilik işi aparmasaq, 19-cu əsr Rusiyasında xalqçılar kimi xalqın içərisinə gedib “neft sənindir” deməsək, bu iş yürüməyəcək.

Toğrul Cuvarlı, «Turan» İnformasiya Agentliyinin eksperti:

- Mən neft mövzusundakı söhbətlərdən, seminarlardan, dəyirmi masalardan bir nəticəyə gəlmişəm. Problemi yetərincə həzm etməyə nə cəmiyyətin, nə hökumətin resursu çatır. Bu dəqiqə neft gəlirləri məsələsindən hökumət özü də narahatdır. İnqilab müəllimə bir məsləhətim var, məndən inciməsin, gözəl iqtisadçıdır, yığsın bir dəstəni, onlar başlasınlar neft gəlirlərindən istifadə reseptləri hazırlamağa. Məsləhətlərini versinlər hökumətə. Ən azı gərək bütün dünyada olduğu kimi iqtisadi vətəndaş qurumları genişlənsin, bu iş ayrı-ayrı qurumlar arasında bölünsün. Bəlkə onda biz problemin kökünə gedib çıxa bilərik.

Burada deputatlar da var. Bəlkə doğrudan da vaxt çatıb ki, investisiya layihələrinin ekspertizası hökumətdən yox, parlamentdən olsun? Çünki ən böyük yeyinti orada olacaq, büdcəyə gedən pullarda yox. Büdcə nisbətən nəzarət altındadır. Amma investisiya layihələrinə yönləndiriləcək pulların sonrakı taleyi məlum deyil.

Bir şey deyim. Biz bəzən gah bədbin, gah da nikbin oluruq. Amma bəzi şeyləri axıra kimi deməyə qorxuruq. Mən vaxtaşırı özümə sual verirəm ki, görəsən, demokratiyasız bu neftlə bir şeyə nail ola biləcəyikmi? Sözün açığı, mən cavabını bilmirəm. Mən elə avtoritar rejimlər tanıyıram ki, orada bu məsələni birtəhər həll edirlər. Bizdə necə olacaq? Allah bilir.

Sabit Bağırov, İqtisadi və Siyasi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri

- Mən bu məsəldə daha çox optimistəm. Nəyə görə? Çünki düşünürəm ki, orta ölçüdə götürsək, yəni orta səviyyədə sosial durum pisləşməyəcək. 2025-ci ilə qədər orta səviyyə yaxşılaşacaq. Digər tərəfdən, sosial təbəqələşmə də artacaq. Bu da mənfi təzadlardan biridir.

Neft gəlirlərindən səmərəsiz və ya səmərəli istifadə məsələsinə gəlincə, biz doğrudan da çox ciddi bir məsələ üzərində düşünməliyik ki, ümumiyyətlə səmərəli istifadə etmək nə deməkdir. Yəni bunun indikatorları varmı? Necə ölçülə bilər? Bu indikatorları qoymasaq, təbii ki, idarəçiliyi də uyğun qura bilməyəcəyik. Biz nə istəyirik, nəyə nail olmaq istəyirik 20 il ərzində? Bunu aydınlaşdırmalıyıq.

Şəxsən məni narahat edən o deyil ki, bizdə sosial durum pisləşəcək. Xeyr. Mən əminəm ki, getdikcə yaxşılaşacaq. Çox güman ki, istədiyimiz, arzu etdiyimiz qədər yox, daha aşağı templərlə. Amma idarəetmədə, Erkin bəyin qeyd etdiyi kim, doğrudan da çox böyük problemlər var. Ləng idarəetmə, ləng qərarlar problemi var. Çox qısa dövrdə, İnqilab bəy dediyi kimi, böyük həcmdə gəlirlər daxil olacaq. Burada idarəçiliyin səmərəliliyi ən zəruri bir məsələdir. Bax, bu idarəçilik necə qurulmalıdır? Burada da hansı indikatorlar var? Yaxşı idarəetmənin artıq indikatorları dünyada var, məlumdur ki, şəffaflıq artmalıdır, hesabatlılıq artmalıdır, ictimaiyyətin iştirakı artmalıdır. Bu sahədə ictimaiyyətin qarşısında duran məsələlər həddən artıq çoxdur. Təbii ki, biz qüvvələrimizi birləşdirməliyik. Bu istiqamətdə cəhdlər var, koalisiya var. Elə bu masanın arxasında oturanların böyük əksəriyyəti o koalisiyanın üzvləridir. Ancaq çalışmalıyıq ki, gücümüzü artıraq.